Ein af litríkari hugmyndum í atvinnuþróunarsögu á Húsavík um og uppúr aldamótum verður rifjuð upp á HönnunarÞingi um helgina. Hjálmar Bogi Hafliðason segir þar frá áformum um að nýta volgt affallsvatn frá orkustöðinni til fiskeldis – og hugmyndinni sem gekk skrefinu lengra, að flytja krókódíla til Húsavíkur.
Fyrirlesturinn ber yfirskriftina Er krókódíll í affallinu? og er á dagskrá HönnunarÞings laugardaginn 26. september klukkan 13.15. Þema þingsins í ár er orka og sagan fellur vel að umræðu um hvernig hægt sé að fá sem mest verðmæti úr þeim auðlindum sem fyrir eru.
Um aldamótin var mikil áhersla lögð á fjölnýtingu jarðhita á Húsavík. Volgt vatn sem hafði þegar verið nýtt við orkuframleiðslu þótti meðal annars geta hentað vel til eldis á hitakærum fisktegundum.
Þar var fiskurinn tílapía ofarlega á blaði. Hugmyndin var tekin það alvarlega að unnið var hagkvæmnimat og viðskiptaáætlanir um stórt eldi á Húsavík. Áform voru á tímabili um 5.000 til 7.000 tonna ársframleiðslu og rætt um að hefja verkefnið með mun minni tilraunastöð. Fullbyggt eldi hefði samkvæmt áætlunum kallað á umtalsverða fjárfestingu og getað skapað tugi starfa.
En Húsvíkingar létu ekki þar við sitja.
Volga affallsvatnið kveikti einnig hugmynd um að flytja inn alligatora frá Bandaríkjunum, sem jafnan hafa verið kallaðir krókódílar í frásögnum af málinu. Dýrin áttu meðal annars að geta nýtt lífrænan úrgang frá fiskvinnslu auk þess sem horft var til kjöts, skinna og jafnvel ferðamennsku.
Hugmyndin komst þó aldrei til framkvæmda og krókódílarnir komu ekki til Húsavíkur, enda hafnaði Guðni Ágústsson, þáverandi landbúnaðarráðherra, áformunum um innflutning þeirra.. Tílapíueldið varð heldur aldrei að þeirri stórframkvæmd sem rætt hafði verið um.
Sagan lifir hins vegar áfram sem skemmtilegt dæmi um hversu langt var horft í leit að leiðum til að nýta orkuna og affallið betur. Það er einmitt sá þráður sem verður tekinn upp á HönnunarÞingi – hvað hægt sé að gera meira úr því sem þegar er til staðar.
Hákon Aðalsteinsson orti á sínum tíma þessa stórkostlegu vísu um endalok krókódílaævintýrisins:
Húsvíkingar sitja nú í sárum,
sviptir eru góðri tekjuvon.
Grætur köldum krókódílatárum,
kvikindið hann Guðni Ágústsson.