Sextíu og fimm plús

Vilborg Gunnarsdóttir
Vilborg Gunnarsdóttir

Þessi rúmlega miðaldra kona sem stundum viðrar skoðunum sínum er frekar hugsi þessa dagana. Fyrir nýliðnar sveitastjórnarkosningar stakk hún niður penna og kallaði eftir því að frambjóðendur létu vita hvað þeir hygðust gera fyrir eldra fólk þessa lands.

Til mikillar ánægju brugðust einhverjir frambjóðendur norðan heiða fljótt og vel við og svo heyrðist smá kvak undir það síðasta frá einstaka frambjóðendum í stærri sveitarfélögum.

Gott og vel! En þegar vel er að gáð – talar þetta fólk gjarnan um „hópinn“ 65+ eins og um sé að ræða einsleitan hóp ósjálfbjarga og lítt upplýstra einstaklinga. Og oftast er talað um hversu dýrt er að reka þjónustu við þennan hóp.

Einu má ekki gleyma. Samkvæmt niðurstöðum KpmG í skýrslu sem gerð var fyrir verkefnið Gott að eldast, hafa tekjur eldra fólks vaxið hraðar en þeirra yngri síðustu 25 ár. Þessu má að öðru löstuðu, þakka góðum árangri íslenska lífeyriskerfisins. Í sömu skýrslu kemur líka fram að skatttekjur ríkisins frá eldra fólki (67+) hafa nær sexfaldast á 15 árum. Útsvarstekjur sveitarfélaga frá sama hópi hafa meira en fimmfaldast á sama tíma og ef horft er á kostnað vegna þjónustu til þeirra á móti kemur í ljós að þessi hópur skilar meiru til samfélagsins í formi tekna en sem nemur útgjöldum. Þetta hljómar eins og draumsýn en er blákaldur veruleiki á meðan þessu hópur þarf sífellt að heyra hversu mikill baggi hann er á þjóðfélaginu.

Pínu móðguð

Á dögunum fékk ég sem dæmi tölvupóst frá viðskiptabankanum mínum þar sem mér var boðið í kaffispjall í bankann þar sem þeir ætluðu að kenna mér á heimabankann. Hvernig ég millifæri og borga reikninga! Þeir fá alveg plús í kladdann fyrir viðleitnina en það er alveg hægt að móðgast pínu lítið.

Málið er, að það eru næstum því tvær kynslóðir á bilinu 65+ og 90 ára. Þær hafa gengið í gegnum mjög ólíka þróun hvað nýjungar varðar og líklegt má telja að þeir sem eru í yngri kantinum hafi jafnvel varið stórum hluta sinnar starfsævar vinnandi við tölvur. Meira að segja móðir mín sem hefði orðið tíræð eftir tvö ár, fékk sér tölvu sem hún notað til að senda pósta, millifæra og borga reikninga og skoða bútasaumsmynstur og teppi, sem sennilega var gulrótin sem hún þurfti til að tileinka sér tölvurnar.

Ef bankinn hefði boðið mér aðstoð við að reikna með mér framfærslu næstu ára eða upplýst mig á mannamáli um hvernig best er að ávaxta krónurnar mínar hefði ég kannski þegið sopann. Slíka ráðgjöf er vissulega hægt að fá en ef þú ert bara meðal manneskja eins og ég með frekar grunna sjóði eru þeir sennilega ekkert spenntir fyrir að eyða tíma í það.

Við sem erum rúmlega 65+ í dag erum líkleg til að vera við nokkuð góða heilsu og reiknum með að eiga framundan góð og áhyggjulaus ár ef allt gengur upp. Það er því frekar leiðinlegt að heyra talað um okkur eins og rándýran bagga; það kosti svo mikið að byggja yfir okkur hjúkrunarheimili.

Vöndum okkur þegar við tölum um eldra fólk og köstum fordómunum. Þótt enginn vilji vera gamall vilja allir verða það, ekki satt‘

Höfundur er áhugamaður um almenna velsæld.

Nýjast