Byggingarframkvæmdir verða sífellt stærri en tryggingavernd hefur ekki alltaf fylgt þróuninni, segir Valgeir Páll Guðmundsson, útibússtjóri Sjóvá á Akureyri.
Mikil uppbygging hefur átt sér stað á Norðurlandi undanfarin ár og fram undan eru áfram umfangsmikil verkefni í atvinnulífi, ferðaþjónustu og húsnæðisuppbyggingu. Á nýlegum fundi Sjóvá í Messanum á Akureyri var fjallað um áhættu í byggingarframkvæmdum og hvernig hægt sé að tryggja betur bæði eigendur, verktaka og aðra byggingaraðila.
Að sögn Valgeirs Páls Guðmundssonar, útibússtjóra Sjóvá á Akureyri, kom skýrt fram á fundinum að þótt mikið hefði áunnist í öryggismálum byggingariðnaðarins sé enn ákveðið gat í tryggingavernd margra framkvæmda.
„Það sem kom mörgum á óvart er hversu algengt það er að framkvæmdir séu ekki tryggðar eins vel og fólk heldur. Mörg verkefni eru einfaldlega ekki nægilega vel tryggð á meðan á byggingartíma stendur, þrátt fyrir að þar geti legið mjög mikil verðmæti,“ segir Valgeir.
Upplýsa þarf betur um lagaskyldu
Samkvæmt lögum ber eigendum mannvirkja að brunatryggja fasteignir sínar, þar á meðal mannvirki í byggingu. Valgeir segir að sú staðreynd sé síður en svo almenn vitneskja.
„Við finnum oft að fólk gerir ráð fyrir að tryggingamálin séu sjálfkrafa í lagi þegar framkvæmdir hefjast. En ábyrgðin liggur hjá eigandanum. Margir gera ráð fyrir að verktakinn sjái um þetta allt saman, en svo er ekki alltaf.“
Tjónið spyr ekki um tíma
Á byggingarsvæðum geta óvænt atvik haft miklar afleiðingar. Eldur, vatnstjón, óveður eða innbrot geta valdið verulegu tjóni á stuttum tíma.
„Fólk hugsar oft um áhættuna þegar hús er tilbúið, en sannleikurinn er sá að áhættan er til staðar frá fyrsta degi framkvæmda. Byggingarefni, tæki og hálfkláruð mannvirki geta verið gríðarlega verðmæt og tjón getur orðið hvenær sem er,“ segir Valgeir.
Að hans mati er sérstaklega mikilvægt að horfa til þess að tjón á byggingartíma getur haft áhrif langt út fyrir sjálfa framkvæmdina.
„Ef stórt tjón verður getur það tafið afhendingu verkefna, aukið kostnað og skapað óvissu fyrir alla sem að verkefninu koma. Það getur jafnvel haft áhrif á þá sem hafa þegar fest kaup á fasteign.“
Nýjar lausnir fyrir íslenskan markað
Á fundinum var einnig kynnt ný nálgun í tryggingum byggingarframkvæmda sem ætlað er að mæta þeirri þróun sem nú á sér stað í íslensku samfélagi.
„Við sjáum sífellt stærri og flóknari verkefni hér á landi. Þá þarf tryggingaverndin að þróast samhliða. Markmiðið er að loka þeim glufum sem hafa verið til staðar og tryggja að verndin sé samfelld allan framkvæmdatímann,“ segir Valgeir.
Hann bendir á að svokölluð Verktakatrygging geti gegnt lykilhlutverki í því samhengi.
„Sjóvá býður slíka tryggingu og getur hún tekið á tjóni sem hefðbundin brunatrygging nær ekki yfir, til dæmis vegna vatnstjóns, innbrota, veðurskemmda eða tjóns á byggingarefnum. Verktakatrygging er því mikilvæg viðbót við lögboðna brunatryggingu.“
Norðurland í mikilli sókn
Valgeir segir umræðuna sérstaklega mikilvæga á Norðurlandi, þar sem uppbygging hafi verið mikil á undanförnum árum.
„Við sjáum mikla sókn í atvinnulífi og ferðaþjónustu og fjölmörg spennandi verkefni eru í gangi. Það er afar jákvætt. En eftir því sem verkefnin verða stærri verða afleiðingar mögulegra tjóna líka meiri. Þess vegna þarf áhættustýring og tryggingavernd að vera hluti af samtalinu frá upphafi.“
Aðspurður um helstu skilaboðin sem hann vilji koma á framfæri segir hann þau einföld:
„Tjónið bíður ekki eftir hentugum tímapunkti. Það getur orðið fyrsta daginn eða síðasta daginn áður en verkefni er afhent. Þess vegna þarf tryggingaverndin að vera til staðar allan tímann. Það er hagur allra sem koma að framkvæmdinni.“