Hversu mikilvægt er það okkur að tilheyra?

Vilborg Gunnarsdóttir skrifar

Maðurinn er félagsvera og löngu þekkt staðreynd að einmannaleiki er alvarlegt böl. Við tilheyrum fjölskyldum okkar, vinnufélögum, vinum og vinkonum. Við erum félagar í íþróttafélögum, klúbbum og jafnvel hópum á Facebook.

Allt gerir þetta að verkum að á einn eða annan hátt, finnum við til öryggis vegna þessara tengsla. Fjölskyldan er oftast til staðar þegar eitthvað bjátar á og vinkonan geymir öll manns dýpstu leyndarmál. Á sama tíma verðum við dálítið háð þessum hópum og viljum síður missa tengslin.

Ísland er örríki sem samanstendur af þjóð sem ber sér á brjóst og lítur dálítið stórt á sig. Við erum alltaf best! Í hruninu, í heimsfaraldrinum og í fótbolta. En hvar værum við ef við tilheyrðum ekki og værum í bandalagi við aðrar þjóðir.

Allt ætlaði um koll að keyra þegar Ísland gekk í NATO á sínum tíma en í dag dettur engum í hug að landið ætti að slíta þau sambönd. Þá var mikið um bölbænir og dómadagsspár þegar ákveðið var að ganga í EES. Í dag vitum við hversu mikilvægt það var og hvaða réttindi sá samningur hefur gefið okkur í gegnum „þvingaða“ löggjöf.

Ótrúlega mikilvæg vinnuréttindi

Ákvæði EES samninga hafa tryggt Íslendingum og fest í sessi réttinn til að vinna, búa og stunda nám í EES-ríkjum. Hann tryggir viðurkenningu starfsréttinda og lágmarksreglur um vinnutíma og hvíld. Þá er réttur foreldra til foreldraorlofs kominn frá Evrópu. Launavernd við gjaldþrot fyrirtækja og varðveisla starfsréttinda þegar fyrirtæki skiptir um eigendur eru einnig afar mikilvægir þættir sem samstarfið hefur fært okkur.

Auk þessa hafa verið tekinn inn í okkar lög ákvæði um fjórtán daga rétt til að hætta við netkaup, réttur vegna gallaðrar vöru og blekkjandi söluaðferðum og vernd kaupenda pakkaferða og bætur og aðstoð vegna seinkaðs flugs. Loks má ekki gleyma Evrópska sjúkratryggingakortinu sem hefur heldur betur hjálpað mörgum á ferðum sínum innan Evrópu.

Í síbreytilegum og hverfulum heimi þykir mér full ljóst að við verðum að halla okkur annað hvort til Bandaríkjanna eða Evrópu. Í vestri er ringulreiðin algjör um þessar mundir þar sem enginn tekur lengur mark á orðum forseta sem telst til eins valdamesta manns í heimi. Margir telja að við ættum samt að halla okkur þangað, þar á meðal fyrrverandi forseti Íslands sem spratt nýlega undan sauðagærunni og leyfir sér að villa um fyrir fólki með hálfsannleik.

Í mínum huga er Íslandi best að tryggja tengslin við Evrópu. Ég trúi því ekki endilega að hér muni pyngjan mín þyngjast um leið og samningur væri í höfn enda skiptir það mig minna máli en til dæmis unga fólkið. Ég vil vera í bandalagi við öflugar þjóðir með svipaða menningu og við. Þar sem mikilvægi einstaklingsfrelsis er virt, mannúð er höfð að leiðarljósi og umhverfið er talið einhvers virði. Við erum öruggari sem hluti af Evrópu en alein og hrokafull norður í hafi þar sem öllum stendur á sama um okkur og hana nú!

Höfundur er áhugamaður um almenna velferð.