Þörfin fyrir endurhæfingu mun ekki minnka.

Séð yfir Kristnes Mynd sak.is

Opið bréf frá starfsfólki endurhæfingar- og öldrunarlækningarþjónustu Sjúkrahússins á Akureyri til Ölmu D. Möller heilbrigðisráðherra, Daða Más Kristóferssonar fjármála- og efnahagsráðherra, Sigurjóns Þórðarsonar formanns fjárlaganefndar Alþingis og annarra þingmanna.

Tryggjum framtíð sérhæfðrar endurhæfingar á Norður- og Austurlandi

Við, starfsfólk endurhæfingar- og öldrunarlækningaþjónustu Sjúkrahússins á Akureyri, köllum eftir skýrri framtíðarsýn stjórnvalda um sérhæfða endurhæfingarþjónustu á Norður- og Austurlandi. Við stöndum á tímamótum. Starfsemi Endurhæfingardeildar SAk á Kristnesi hefur þurft að flytja þaðan vegna ástands húsnæðisins og þjónustan er nú veitt við gjörbreyttar og mun þrengri aðstæður. Þrátt fyrir að starfsfólk leggi sig fram um að tryggja áframhaldandi þjónustu ríkir óvissa um framtíð hennar og með hvaða hætti unnt verður að byggja hana upp að nýju.

Endurhæfing er grundvallarþáttur í heilbrigðisþjónustu og er þjóðfélagslega hagkvæm. Hún gerir fólki á öllum aldri kleift að endurheimta færni, sjálfstæði og lífsgæði eftir veikindi, slys eða áföll. Við fögnum aukinni áherslu stjórnvalda á endurhæfingu sem endurspeglast m.a. í birtri aðgerðaráætlun um heilbrigðistengda endurhæfingu frá september 2021 og heilbrigðisþingi í nóvember á síðasta ári, „Endurhæfing – leiðir til betra lífs“. Orð eru til alls fyrst en betur má ef duga skal.

Þörfin fyrir endurhæfingu mun ekki minnka. Þjóðin eldist, fólki með langvinna og fjölþætta sjúkdóma fjölgar og fleiri lifa af alvarleg veikindi og slys og þurfa sérhæfða endurhæfingu í kjölfarið.

Endurhæfing er ekki kostnaður sem þarf að lágmarka heldur fjárfesting í fólki

Öflug endurhæfing stuðlar að sjálfstæði og virkri þátttöku og getur jafnframt dregið úr þörf fyrir aðra heilbrigðis- og félagsþjónustu. Árið 2016 varaði starfsfólk Kristnesspítala við skerðingu endurhæfingarþjónustu og þeim afleiðingum sem slík skerðing gæti haft annars staðar í heilbrigðis- og félagsþjónustu. Tíu árum síðar stöndum við enn frammi fyrir sömu grundvallarspurningu: Hvernig tryggjum við öfluga sérhæfða endurhæfingarþjónustu á Norður- og Austurlandi til framtíðar?

Endurhæfing er meira en sjúkrarúm og fermetrar

Árangursrík endurhæfing byggir á samvinnu þverfaglegs teymis við skjólstæðinga og aðstandendur, fjölbreyttum meðferðar- og þjálfunarmöguleikum og umhverfi sem styður við virkni og sjálfstæði. Aðgangur að útisvæðum, náttúru og vatnsþjálfun er mikilvægur hluti slíkrar heildstæðrar þjónustu.

Á Kristnesi hefur sérhæfð endurhæfing verið byggð upp í áratugi. Þar eru fyrir hendi verðmæti á borð við sundlaug, útisvæði og umhverfi sem hefur verið nýtt markvisst í endurhæfingu, skammt frá Akureyri, en fjarri erli bráðasjúkrahúss. Almennt eru endurhæfingarstofnanir byggðar utan bráðaspítala, eins og endurhæfingardeild LSH á Grensás, Reykjalundur og Heilsustofnun NLFÍ í Hveragerði. Það sama gildir þegar horft er út fyrir landssteinana.

Skilgreina þarf hvaða endurhæfingarþjónustu íbúar á Norður og Austurlandi þurfa næstu áratugina og hvaða aðstæður eru nauðsynlegar til að mögulegt verði að veita hana. Húsnæði Kristnesspítala þarfnast vissulega umfangsmikilla endurbóta og viðbúið að kostnaður verði ærinn. Ekki má þó gleyma hvaða verðmæti er verið að verja með því að fjárfesta í slíkum

framkvæmdum. Við förum fram á að endurbætur á Kristnesi verði metnar af fullri alvöru á grundvelli þarfa og heildarhagsmuna þjónustunnar til langs tíma.

Verndum mannauðinn og þekkinguna

Eitt mikilvægasta verðmæti endurhæfingarþjónustunnar verður ekki mælt í fermetrum eða til fjár. Það er mannauðurinn. Við endurhæfingarþjónustuna á SAk starfar þverfaglegur hópur með áralanga reynslu og sérhæfða þekkingu sem byggst hefur upp í daglegu samstarfi ólíkra fagstétta. Slíkur þekkingarauður og fagleg menning verða ekki byggð upp á skömmum tíma. Langvarandi óvissa ógnar þessum mannauði. Ef reynslumikið starfsfólk leitar annað getur sérþekking og náin samvinna, sem byggst hefur upp á áratugum tapast hratt og tekið mörg ár að byggja upp að nýju.

Hugsum til langs tíma

Við, starfsfólk endurhæfingar- og öldrunarlækningaþjónustu SAk krefjumst þess að heilbrigðisráðherra, fjármálaráðherra, stjórnvöld og Alþingi allt standi vörð um sérhæfða þverfaglega endurhæfingu á Norður- og Austurlandi. Við köllum eftir faglegri, metnaðarfullri og framsýnni ákvörðun sem tekur mið af þjónustuþörf næstu áratuga, aðstöðu, umhverfi, mannauði og þeim verðmætum sem þegar hafa verið byggð upp.

Nýtum þessi tímamót og tryggjum bestu mögulegu endurhæfingarþjónustu á Norður- og Austurlandi, endurhæfingarþjónustu sem er samanburðarhæf við það besta sem gerist í nágrannalöndum okkar sem við berum okkur svo gjarnan saman við.

Við förum fram á að stjórnvöld láti vinna faglega þarfagreiningu án tafar og taki strax í kjölfarið skýra, tímasetta ákvörðun um hvernig tryggja skuli fólki á öllum aldri á Norður- og Austurlandi aðgang að öflugri, sérhæfðri og þverfaglegri endurhæfingu til framtíðar.

Starfsfólk endurhæfingar- og öldrunarlækningaþjónustu SAk hefur þekkinguna, reynsluna og viljann til að taka fullan þátt í þeirri uppbyggingu.