„Það er svo mikilvægt að rækta mennskuna í okkur“

Á Kópaskeri má sjá verkið Móðurina sem Ingunn færði bókasafninu en sýningin kemur til með að byggja á hugmyndum skólabarna um móðurina.

Um helgina verður Ingunn St. Svavarsdóttir, betur þekkt sem Yst, með sýningaropnanir á þremur stöðum í Norðurþingi. Yst sem er Listamaður Norðurþings, hefur nú þegar gefið bókasöfnum sveitarfélagsins listaverk, en hún segir í samtali við Vikublaðið að mennskan sé henni afar hugleikin og tilfinningar veiti henni innblástur.

Allt er þá þrennt er

Í dag föstudag kl. 16:30 opnar sýningin Tryggðabönd á Bókasafninu á Húsavík. Þar verður fjölmenningin okkar ávörpuð með myndlist frá mæðrum og börnum á leikskólanum Grænuvöllum og Fjölmenningarfulltrúi Norðurþings, Nele Marie Beitelstein, segir nokkur orð.

„Við eigum fullt af fólki sem eru nýir Íslendingar og mig langar að beina kastljósinu í þá átt. Fá þannig bæði okkur Íslendinga og þá nýju Íslendinga sem hér búa, til að koma saman og spjalla meira saman. Við getum lært svo mikið hvert af öðru. Ég nota þetta með Tryggðaböndin, til að taka á mennskunni bæði með leikskólabörnunum og mæðrum þeirra á Húsavík og eins í víðari skilningi í samfélaginu okkar Norðurþingi“ segir Ingunn og bætir við að það sé svo mikilvægt að við gefum okkur tíma, til að njóta samvista hvert við annað og kennum nýja fólkinu okkar íslenskuna.

Á morgun laugardag kl. 14 verður sýningaropnun á Bókasafninu á Kópaskeri. Þar verður til sýnis myndlist nema við Öxarfjarðarskóla. Þá verður Benni Hemm Hemm með músíktilraunir ásamt unglingastigi skólans.

„Já á Kópaskeri verður Öxarfjarðarskólinn nánast allur, þ.e.a.s. börnin sem gera verk um tengsl sín við móðurina. Það getur verið móðir í ýmsum skilningi; Móðir Jörð, hin eiginlega móðir viðkomandi barns eða það getur verið móðir úr dýraríkinu eða úr jurtaríkinu“ útskýrir Ingunn og segir sýninguna einstaklega fjölbreytta og framsetningu barnanna einlæga og bætir við að hún hlakki líka til, að sjá afrakstur tónlistargjörningsins.

„Við ætlum að vera með tónlistargjörning nemenda með Benna Hemm Hemm. Hann kemur þarna inn fyrir tilstuðlan Ragnheiðar Skúladóttur. Hennar verkefni er að ná samhljómi með því, sem er að gerast í sveitarfélaginu. Mér þótti sjálfsagt að hún væri með okkur í þessu“ segir Ingunn.

Síðasta opnunin í þrennunni er svo á sunnudag kl. 14. á Bókasafni Raufarhafnar. Þar verður skáldsins Jónasar Friðriks minnst með myndverkum hans sjálfs, eldri borgara, ættingja og vina skáldsins.

„Á Raufarhöfn erum við að vinna með hann Jónas Friðrik okkar, skáldið yndislega, en hann er nú fallinn frá . Hann hafði svo margt að gefa okkur og við erum að minnast þess, eldri borgarar sem eru að taka þátt í þessu og vinir hans. Mín ósk er sú að í framhaldinu verði Jónasar Friðriks-setur að veruleika á Raufarhöfn! Við erum að minnast hans á ýmsa vegu til að mynda með veggverki ásamt heimspekiljóði, eins og hann nefndi órímuðu ljóðin sín, en þau Yst og Jónas Friðrik unnu 5 sinnum saman, meðal annars gegnsæa bókverkið: Til hennar. Það verða teikningar og myndir af honum; sögur, ljóð og ýmislegt annað, sem fólk minnist í tengslum við hann“ segir Ingunn og bætir við að tilgangur sýninganna þriggja sé ekki síst sá að fá fólk til að koma saman og spjalla.

„Það er nefnilega málið! Að setjast niður og fá sér kaffi með kleinum á Kópaskeri, vöfflukaffi á Raufarhöfn en á Húsavík þar sem við erum seinnipart á föstudegi; þar erum við með grískan pinnamat og vínber fyrir börnin,“ segir hún.

 Bókasöfnin þungamiðja menningar

Ingunn segist hafa ákveðið að tengja þessar sýningar bókasöfnunum því þau séu orðnir menningarstaðir þar sem fólk getur komið við, fengið sér kaffi og spjallað saman kröfulaust um allt og ekkert!

„Það er svo mikilvægt að við höldum utan um allt sveitarfélagið hvar sem við búum og þá er gott að miða við bókasöfnin, því þau eru á þéttbýlisstöðunum. Þá er líka mikilvægt að tala um fjölmenninguna, bjóða hana velkomna! Þarna er ég að tala um akkúrat það sem við erum að fást við núna. Okkur Íslendingum hættir svolítið til að fara strax að æfa okkur í ensku við nýbúana okkar. Við getum lært svo mikið af þessu fólki sem er að koma hingað til okkar frá hinum ýmsu löndum og hafa svo margt að segja okkur og kenna okkur og við getum í staðinn kennt þeim íslensku!“ segir Ingunn.

Úr stjórnmálum í listina

Ingunn sinnti lengi vel stjórnmálum og var sveitarstjóri í 12 ár – fyrst í Presthólahreppi og síðar eftir sameiningu í Öxarfjarðarhreppi. Þar átti hún m.a. þátt í stofnun Fjallalambs á Kópaskeri og Hitaveitu í Öxarfirði – mikilvægum framfaraskrefum fyrir svæðið.

Árið 1999 tók Ingunn, sem er sálfræðingur að mennt enn nýja stefnu í lífinu og fór að elta myndlistina, sem hafði blundað í henni um árabil.

Skildi við gott bú

„Ég var búin að vera sveitarstjóri í 12 ár og fannst vera komið nóg, var orðin þreytt á að ráða öllu og vildi að annar tæki við. Það var mikið verk að koma sveitarfélaginu á koppinn, en það var gjörsamlega á hausnum eftir að við misstum rækjuna úr Öxarfirðinum og nýkeyptan rækjubát í framhaldinu, því sveitarfélagið var þá gríðarlega skuldsett. Ég fékk þingmenn kjördæmisin til að koma á magnþrunginn neyðarfund í skólanum ásamr íbúunum, til að reyna ná fram samningum og samhljómi við stjórnvöld um að við fengjum afskrifaðar skuldir að einhverju leyti. Þetta tókst og komin var ágætis staða, þegar ég hætti og ákvað að skella mér í myndlist,“ útskýrir Ingunn.

Ingunn hóf nám í myndlist við Myndlistarskólann á Akureyri, en síðar mastersnám við Newcastle-háskóla á Englandi. Á sama tíma breyttu hún og eiginmaður hennar, Sigurður Halldórsson, gömlum bragga í Öxarfirði í sýningar- og vinnurými listafólks: Braggann Yst.

Listin blundaði

„Þetta hafði blundað í mér og ég lét loks verða að því að senda inn umsókn og komst inn í MáA á Akureyri. Þegar því þriggja ára myndlistarnámi var lokið, sótti ég um tvo skóla í Bretlandi og komst inn í þá báða. Ég ákvað að fara til Newcastle en þar var frábær aðstaða og góðir kennarar sem komu frá London og víðar að. Við fórum til New York og Berlínar og víðar í viku listaferðir á söfn. Þetta var mjög gott tveggja ára heils árs mastersnám,“ útskýrir Ingunn og bætir við að síðan hafi hún hafist handa við Braggann Yst, þar sem hún hefur verið með árlega sýningu frá árinu 2004.

Sýnir aðallega í Bragganum Yst

„Ég hef haldið mér að mestu til hlés með að fara víðar, en hef þó sýnt í Listagilinu hjá Gilfélaginu, í Boxinu og í Populus Tremula og svo var ég með eina stóra sýningu í Ketilhúsinu, þar sem ég var að fjalla um vatnið í málverkum, teikningum, skúlptúrum og hljóðverkinu Ekki án. Svo hef ég aðeins farið með sýningar suður, en ég fann það fljótt hvað það er rosalega mikið mál að fara með kerru alla leið til Reykjavíkur. Þannig að ég er ósköp róleg með það, að sýna bara einu sinni á ári í „Bragganum Yst“ segir Ingunn sposk og bætir því við að hún brenni mikið fyrir að gera skúlptúra, enda á hún ein 7 útilistaverk ma. stórglæsilegt útilistaverk við Presthólalón:

„Það heitir Dansinn og svo á ég annað sem heitir Flug og er á hlaðinu við Braggann Yst, hérna hjá mér. Þetta eru stór og mikil verk. Mér finnst gaman að skapa verk sem hafa léttleika fólginn í sér og hreyfingu innbyggða í verkið ef mögulegt er og birtan er mér mjög mikilvæg,“ segir hún en verkið Dans er tileinkað tveimur mikilhæfum Sléttungum; Járnsmiðnum og uppfinningamanninum Kristni Kristjánssyni frá Nýhöfn og skáldinu Jóni Trausta.

Tvær skírskotanir

Eins og komið hefur fram gengur Ingunn undir listamannsheitinu Yst og það er líka nafnið á Bragganum. Aðspurð segir Ingunn að nafnið eigi sér tvær skírskotanir. Annars vegar vísun í nafnið hennar; Ingunn Stefanía. „Enda má ég skrifa Ingunnar-nafnið með ypsiloni,“ segir hún hins vegar er Yst vegna staðsetningarinnar.

„Já, þetta er líka fyrir það að við erum yst á landinu, við búum eins langt frá Reykjavík og hægt er,“ segir Ingunn.

Listakonan er heldur ekki lengi til svars, spurð að því, hvert hún sæki sér helst innblástur.

„Í tilfinningarnar! Ég er sálfræðingur að mennt og hef starfað sem slíkur, bæði við Dagvist barna í Reykjavík í fjögur ár, önnur fjögur sem fyrsti heilsugæslusálfræðingur landsins í Norður-Þingeyjarsýslu. Svo var ég skólasálfræðingur í Kópaskeri og Raufarhöfn. Ég var líka með námskeið um samskipti í fiskvinnslum frá Húsavík og austur á Þórshöfn. Ég er klínískur barna og fjölskyldu sálfræðingur og maður fer ekkert frá því, það er alltaf þarna. Einföld form og hlutföll einkenna mína listsköpun og sammannleg nálgun er sálfræðingnum í mér eðlislæg,“ segir Ingunn að lokum.