Sameinum kraftana – byggjum sterkara sveitarfélag

Hjálmar Pálsson skipar 6. sæti á lista Viðreisnar fyrir bæjarstjórnarkosningarnar á Akureyri 16. maí nk.

Sveitarfélagaskipan í Eyjafirði endurspeglar ekki lengur þann veruleika sem fólk býr við dag frá degi. Á hverjum morgni sækir fjöldi íbúa nærsveita til Akureyrar atvinnu, skóla, íþróttir, þjónustu og verslanir og heldur aftur heim um kvöldið. Í daglegu lífi virkar Eyjafjörður nú þegar sem eitt samofið samfélag, með Akureyri sem öfluga miðju, jafnvel þótt sveitarfélagamörkin gefi til kynna annað.

Sú staðreynd að Akureyri hafi nú verið skilgreind sem svæðishöfuðborg Norðurlands er mikilvæg pólitísk viðurkenning. Hún ætti þó ekki aðeins að vera táknræn heldur jafnframt ákall til kjörinna fulltrúa um að endurskoða stjórnsýsluna í ljósi breyttra samfélagshátta. Spurningin er hvort vilji sé til að fylgja þessari viðurkenningu eftir með raunverulegum breytingum.

Þessi umræða er ekki ný af nálinni. Fyrir mörgum árum komu fram hugmyndir um að skoða sameiningu sveitarfélaga í Eyjafirði. Þá var vilji lítill til að ræða málið, ekki vegna þess að niðurstaða lægi fyrir, heldur vegna þess að fólk treysti sér ekki til að opna umræðuna. Þrátt fyrir það hefur raunveruleg þróun samfélagsins haldið áfram.

Akureyri hefur vaxið hratt og er nú komin yfir 20 þúsund íbúa. Um leið hefur Eyjafjörður þróast í eitt samofið atvinnu-, þjónustu- og búsetusvæði með Akureyri í miðjunni. Þetta er einfaldlega raunveruleikinn í dag, hvort sem okkur líkar betur eða verr. Því er eðlilegt að spyrja hvort sveitarfélagaskipanin eigi ekki líka að endurspegla þessa þróun.

Sterk fjárhagsleg rök styðja einnig sameiningu sveitarfélaganna. Fyrir nokkrum árum sýndu tölur að samanlagður stjórnsýslukostnaður sveitarfélaganna við Eyjafjörð næmi yfir einum milljarði króna á ári. Með sameiningu mætti spara hundruð milljóna króna árlega og nýta þá fjármuni í betri og öflugri þjónustu fyrir íbúana.

Mótrök beinast gjarnan að því að minni sveitarfélög óttist að áhrif þeirra og rödd veikist og þær áhyggjur eru fullkomlega skiljanlegar. Hins vegar er líka hægt að horfa á málið frá annarri hlið. Stærra og öflugra sveitarfélag gæti haft meira vægi gagnvart ríkinu, sterkari stöðu í samningum og betri getu til að byggja upp öfluga og jafna þjónustu fyrir allt svæðið.

Það er því tímabært að taka þessa umræðu af alvöru. Í dag sækir fólk í Eyjafirði vinnumarkað, menntun, þjónustu, íþróttir og verslun á Akureyri í stórum stíl. Daglegt líf á svæðinu hefur fyrir löngu mótað eina heild. Nú þarf stjórnsýslan að endurspegla þann veruleika, fremur en að halda í skipulag sem hefur ekki fylgt þróun samfélagsins. Af hverju ættum við ekki að skoða það af alvöru að sameina sveitarfélögin?

Viðreisn byggir á þeirri einföldu hugsun að kerfin eigi að laga sig að fólkinu, ekki halda aftur af þróun samfélagsins. Eyjafjörður er þegar orðinn ein heild í daglegu lífi íbúa, hvort sem litið er til vinnumarkaðar, menntunar eða þjónustu, með Akureyri í miðjunni. Að taka umræðuna um sveitarfélagaskipanina af alvöru er ekki tæknilegt formsatriði heldur pólitísk ábyrgð. Þetta er tækifæri til að byggja upp sterkara, skilvirkara og sanngjarnara sveitarfélag í takt við samfélagið í dag og til framtíðar.

Hjálmar Pálsson skipar 6. sæti á lista Viðreisnar fyrir bæjarstjórnarkosningarnar á Akureyri 16. maí nk.