Örverur koma til hjálpar við niðurbrot á plasti
Meistaraverkefni Radeks B. Dudziak vekur alþjóðlega athygli
Í meistaraverkefni sínu við Auðlindadeild rannsakaði Radek niðurbrot á plasti með örverum úr íslenskum jarðvegi. Helstu niðurstöður rannsóknarinnar geta haft víðtæk áhrif og hafa vakið athygli innanlands og á alþjóðavísu enda notkun örvera í niðurbroti á plasti talin ein af mikilvægustu lausnunum við ört vaxandi plastmengunarvanda heimsins.
Nýjustu niðurstöður verkefnisins bárust vorið 2025 og hafa verið samþykktar til birtingar í alþjóðlega vísindatímaritinu Frontiers sem er stórt skref hvað varðar alþjóðlega viðurkenningu á niðurstöðunum.
Ekkert annað í stöðunni en að læra íslenskuRadek er 45 ára og hefur búið á Íslandi í 24 ár. Hann flutti frá Póllandi árið 2001 og fékk strax vinnu hjá SS á Hvolsvelli. „Þar var ég að vinna með eldra fólki sem talaði ekki ensku. Til að geta átt samskipti við þau var ekki annað í stöðunni en að læra íslenskuna, og ég er mjög feginn því í dag,“ segir Radek.
Á þessum 23 árum hefur hann nýtt sér vel íslenskt menntakerfi, hann lauk Háskólabrú, BS-prófi í heilbrigðislíftækni árið 2018 og lauk MS-prófi í líftækni við Auðlindadeild háskólans í fyrra. Hann segir að „allt sé hægt ef viljinn er fyrir hendi“ og hrósar HA sérstaklega fyrir sveigjanlegt námsfyrirkomulag.
Örverurnar fundnar á Akureyri og prófaðar á rannsóknarstofum á SpániVið framkvæmd rannsóknar safnaði Radek örverum á vettvangi í nágrenni Háskólans á Akureyri. Síðan voru þær ræktaðar í æti með plasti til að velja út bakteríur sem gætu brotið það niður. Á þessu stigi fékk Radek leiðsögn frá Gustavo Graciano Fonseca prófessor og Margréti Auði Sigurbjörnsdóttur, sem öll starfa við Auðlindadeild.
Radek hlaut styrk úr COST-samstarfsnetinu PurpleGain til tveggja mánaða rannsóknardvalar á Spáni, þar sem hann vann á rannsóknastofu Centro de Astrobiología í Madrid undir stjórn Dr. Cristinu Cid. Þar voru gerðar DNA-, prótein- og rafeindasmásjárskoðanir og fyrstu niðurstöður staðfestu plastniðurbrot.
Í rannsóknum koma stundum óvæntir hlutir í ljós, hlutir sem voru ekki endilega markmið rannsóknarinnar. Við rannsóknir á örverunum greindist áður óþekkt prótein. Hlutverk þess er þó enn óljóst en lífefnafræðingar munu greina það nánar á komandi mánuðum. Spurning hvort það muni bera nafnið Radek-próteinið?
Framtíðin felst í frekari rannsóknum og fjármögnunNý sýni örvera eru enn til greiningar í Barcelona og samstarfið við rannsóknastofurnar í Madríd og Barcelona gæti haldið áfram en það fer eftir fjármögnun og því hvernig greininni í Frontiers verður tekið.
„Þegar ég horfi til baka sé ég hversu mikla möguleika íslenskt samfélag getur boðið fólki sem er áhugasamt og tilbúið í verkefni, jafnvel þegar aðstæður eru ekki einfaldar,“ segir Radek og bætir við að hann hafi enn mikinn áhuga á plastniðurbroti með örverum þó að hann njóti í dag vinnunnar hjá Heilbrigðiseftirlitinu, „ég vona að ég geti þróað verkefnið áfram, ef tækifæri skapast.“
Nýjast
-
Örverur koma til hjálpar við niðurbrot á plasti
Í meistaraverkefni sínu við Auðlindadeild rannsakaði Radek niðurbrot á plasti með örverum úr íslenskum jarðvegi. Helstu niðurstöður rannsóknarinnar geta haft víðtæk áhrif og hafa vakið athygli innanlands og á alþjóðavísu enda notkun örvera í niðurbroti á plasti talin ein af mikilvægustu lausnunum við ört vaxandi plastmengunarvanda heimsins. Nýjustu niðurstöður verkefnisins bárust vorið 2025 og hafa verið samþykktar til birtingar í alþjóðlega vísindatímaritinu Frontiers sem er stórt skref hvað varðar alþjóðlega viðurkenningu á niðurstöðunum. -
Stabat mater samloka og Sjö orð Krists á krossinum
Vel var látið af fyrstu tónleikum Tónlistarfélags Akureyrar á árinu, en þeir fóru fram í Akureyrarkirkju sunnudaginn 15. mars. Um var að ræða flutning á verkinu Stabat mater (Móðirin stóð) eftir Giovanni Battista Pergolesi (1710-1736). . Verkið var flutt af strengjasveit. Um 80 manns mættu í kirkjuna og hlýddu á flutninginn. -
Spörum okkur ekki til óbóta
Hefði uppbygging íþróttamannvirkja verið skipulögð með þeim hætti sem hefur verið gert ef við hefðum verið í meirihluta á kjörtímabilinu? Nei. Var frekari uppbygging löngu tímabær? Já, tvímælalaust. Uppbygging íþróttamannvirkja má aldrei ráðast af skammtímahugsun eða hálfkáki. Hún verður þvert á móti að byggja á skýrri framtíðarsýn. Líta þarf á heildarmyndina frá upphafi: Hvernig eiga íþróttamannvirki í eigu Akureyrarbæjar að nýtast komandi kynslóðum? Hvaða starfsemi á að fara fram í hverju húsi? Hver á að bera ábyrgð á daglegum rekstri þeirra? Bærinn sjálfur verður því að gegna virku hlutverki þegar kemur að þarfagreiningu og stefnumótun fyrir slíka uppbyggingu, þó vissulega í nánu samráði við íþróttahreyfinguna. -
„Það er svo mikilvægt að rækta mennskuna í okkur“
-Segir Ingunn St. Svavarsdóttir – Yst, listamaður Norðurþings en hún stendur fyrir opnun á sýningarþrennu Allt er þá þrennt er um helgina -
Nýtt fagráð um líknarþjónustu á Norðurlandi
Nýtt fagráð um líknarþjónustu hefur verið skipað til þriggja ára í samstarfi Sjúkrahússins á Akureyri (SAk), Heilbrigðisstofnunar Norðurlands (HSN) og Heilsuverndar (HV). Markmið ráðsins er að efla samvinnu heilbrigðisstofnana og styrkja líknarþjónustu á Norðurlandi. -
Nýir stúdentagarðar reistir á háskólasvæðinu á næstu árum
„Við vonumst til þess að útboðsgögn verði klár um komandi mánaðamót og stefnu að því að auglýsa útboð og í framhaldinu helst að hefja framkvæmdir eins fljótt og raunhæfur möguleiki er á einhvern tíma á þessu ári,“ segir Jóhannes Baldur Guðmundsson fr... -
Vilja heimild fyrir gistirýmum á Torfunefssvæðinu
Stjórn Hafnasamlags Norðurlands hefur óskað eftir heimild til að nýta erfir hæðir mannvirkja á Torfunefi til reksturs gistirýma/hótels. Skipulagsráð Akureyrar telur rétt að fylgja gildandi deiliskipulagi og ráðast ekki í breytingar sem fela í sér aukið byggingarmagn eða heimild til að uppbyggingar gistirýmis. -
Enn koma Hollvinir SAk færandi hendi
Hollvinir Sjúkrahúsins á Akureyri gera það svo sannarlega ekki endasleppt, fyrir nokkrum dögum færðu samtökin lyflækningadeild minnningargjöf og afhentu starfsfólki blómvönd og samúðarkveðju vegna fráfalls Sólveigar Huldu Valgeirsdóttur, fyrrum deildarstjóra lyflækningadeildar. -
Mikilvæg málefni ungmenna rædd á fundi í Ráðhúsinu
Árlegur fundur ungmennaráðs Akureyrarbæjar og bæjarstjórnar fór fram í Ráðhúsinu þriðjudaginn 17. mars. Á fundinum komu fram fjölbreytt sjónarmið og ábendingar um málefni sem varða börn og ungmenni í bænum.
