06. september, 2026 - 12:40
Heiðrún E. Jónsdóttir
Heiðrún E Jónsdóttir átti Lokaorðið í blaðinu s.l. fimmtudag
Í vetur las ég sagnabálk Einars Kárasonar, Óvinafagnað. Hef áður lesið Óvinafagnað, en rétt eins og með Sölku Völku og Sjálfstætt fólk eftir Halldór Laxness þá er ekki síður gaman að lesa þær aftur og fá meiri dýpt.
Og af hverju er ég að velta þessu fyrir mér? Byrjun sumarsins var sú leiðinlegasta í manna minnum, a.m.k. í mínu minni, þegar horft er til samfélagsumræðunnar. Sumarið varð þó mun spennuþrungnara þegar líða tók á það, þannig að mörgum fannst nóg um.
Átök, mannvíg, skáld og höfðingjar Sturlungaraldarinnar
„Þjóðin er klofin í herðar niður“ var fullyrt og minnti það óneitanlega á þá Sturlunga og aðrar kempur sem stráfelldu hvern annan auk fylgdarsveina. Þar féllu margir glæstir ættarlaukar og trúlega værum við Íslendingar mun fleiri og glæstari ef þessi óþarfa víg hefðu ekki verið svona blóðug.
Í sumar var vissulega ekki riðið um sveitir, menn klofnir í herðar niður en það var sannarlega verið að vega að fólki í ræðu og riti.
Í mörgum vinahópum og fjölskyldum myndaðist gjá. Sumir höfðu vit á því að minnast bara alls ekki á kosti eða galla ESB meðan aðrir gátu ekki hitt fólk án þess að ausa visku sinni yfir mann og annan. Og næg eru skáldin, ekki bara í fjölmiðlum heldur ekki síður á samfélagsmiðlum. Sumir vissulega með skáldsögur með sannsögulegu ívafi en aðrir með hreinan hugarburð, en oft með skemmtilegum þræði.
Verk að vinna
En nú er mál að linni. Við verðum að snúa bökum saman og vinna að þeim verkefnum sem eru mikilvæg, sum þeirra hafa beðið of lengi.
Forgangsmálin
Fyrir síðustu kosningar var mikið rætt um verðbólgu og lækkun vaxta. Nú þurfa stjórnvöld að fara á sveif með Seðlabankanum og aðilum vinnumarkaðarins að lækka verðbólgu og þ.m.t. vexti. Það verður ekki gert nema stjórnvöld komi sterk inn, hagræði í ríkisrekstri, fara í skattalækkanir frekar en skattahækkanir og leggi sitt af mörkum til að koma ró á vinnumarkaðinn.
Sýnum hvort öðru virðingu
Í þessari deilu, sem klauf þjóðina, í það minnsta tímabundið, var í raun ekkert rétt eða rangt. Það eru kostir og gallar sem þarf að vega og meta við flestar ákvarðanir. Við verðum að bera virðingu fyrir skoðunum annarra, jafnvel þótt maður skilji ekkert í þeim. Þetta eru þeirra ákvarðanir teknar á þeirra forsendum.
Hættum að tala samfélagið niður
Ísland trónir á toppi allra helstu lífskjaramælikvarða. Hér er almenn hagsæld, hátt menntunarstig, mesta jafnrétti á byggðu bóli og ójöfnuður með því lægsta sem þekkist. Verum stolt af því samfélagi sem eldri kynslóðir byggðu upp og tryggjum að sá árangur glutrist ekki niður.
Hvetjum unga fólkið til dáða,
Á Íslandi eru ótal tækifæri, t.d. í nýsköpun eins og dæmin sanna. Þá erum við rík af náttúruauðlindum, sem við verðum að verja.
Við þurfum sameinuð að vinna upp traust okkar á milli og horfa fram á veginn. Gera samfélag okkar enn betra á morgun en í gær.
Við getum þetta, við höfum yfirstígið mun meiri erfiðleika en nú blasa við, við gerum þetta sjálf.
Áfram gakk.