17. ágúst, 2026 - 12:52
SFF
Heiðrún E Jónsdóttir framkvæmdastjóri SFF,
Meirihluti landsmanna telur að boðuð skattahækkun stjórnvalda á íslenska banka muni hafa neikvæð áhrif á almenning, íslensk fyrirtæki, viðskiptavini bankanna og hluthafa þeirra. Þetta kemur fram í nýrri könnun Gallup fyrir Samtök fyrirtækja í fjármálaþjónustu, SFF.
Þetta kemur fram í tilkynningu frá Samtökum fyrirtækja í fjármálaþjónustu, SFF, um nýja könnun sem unnin var af Gallup fyrir samtökin.
Í könnuninni voru þátttakendur spurðir um áhrif hækkunarinnar á viðskiptavini bankanna, almenning, íslensk fyrirtæki, hluthafa bankanna og ríkissjóð.
Skýrast er viðhorfið þegar spurt er um viðskiptavini bankanna. Alls telja 65,9% að áhrifin verði neikvæð, en aðeins 13% jákvæð. Tæplega 56% telja áhrifin neikvæð á almenning og sama hlutfall telur að áhrifin á íslensk fyrirtæki verði neikvæð en 15 til 25% telja að áhrifin á þessa hópa verði jákvæð.
Viðhorfið snýst hins vegar við þegar kemur að ríkissjóði. Rúmlega 65% telja áhrif skattahækkunarinnar jákvæð fyrir ríkissjóð, tæp 13% neikvæð og 22% hvorki jákvæð né neikvæð. Niðurstöðurnar benda því til þess að meirihluti landsmanna telji ríkissjóð hafa ávinning af skattahækkuninni en að áhrifin verði neikvæð gagnvart öðrum.
Könnunin var framkvæmd dagana 15. til 31. júlí 2026 meðal 18 ára og eldri í viðhorfahópi Gallup. Alls svöruðu 1.184 þátttakendur.
Skattbyrðin þegar meiri en í nágrannalöndum
Heiðrún Jónsdóttir, framkvæmdastjóri SFF, segir niðurstöðurnar endurspegla áhyggjur sem samtökin hafa lýst frá því skattahækkunin var boðuð.
„Við deilum þeim áhyggjum sem koma fram í könnuninni. Sérfræðingar hafa bent á að áhrif bankaskatts kunna að lenda á fleirum en bönkunum sjálfum. Það er þó undir hverjum banka komið hvernig hann bregst við hækkuninni, ef af henni verður“ segir Heiðrún.
„Íslenskir bankar búa þegar við mun þyngri sértæka skattlagningu en bankar í helstu samanburðarlöndum okkar og sú skattlagning er hluti af því Íslandsálagi sem hefur áhrif á samkeppnishæfni landsins.“
Samkvæmt nýlegri greiningu Seðlabanka Íslands er skattbyrði íslensku bankanna vegna sértækra bankaskatta, miðað við eignir, um þreföld á við sambærilega banka í Noregi og Danmörku. Í Hvítbók um framtíðarsýn fyrir fjármálakerfið frá 2018 var jafnframt bent á að hærri sértækir skattar en í samanburðarlöndum væru hluti af svokölluðu Íslandsálagi.
Almenningur aðaleigandi bankanna og stór viðskiptavinur
Heiðrún bætir því við að almenningur sé jafnframt aðaleigandi viðskiptabankanna, í gegnum eignarhald ríkisins í Landsbankanum, sem telur um 40% af bankamarkaði, auk þess sem hlutdeild lífeyrissjóða sé 29%. Almenningur á þannig óbeint um 69% í viðskiptabönkunum í gegnum ríkið og lífeyrissjóðina.
„Fyrirsjáanleiki um hækkun skatta á fjármálageirann hefur verið lítill sem enginn og enn liggur ekki fyrir hvernig umrædd skattahækkun verður útfærð. Við teljum því fulla ástæðu til þess að stjórnvöld endurmeti ákvörðunina og skoði aðrar og heppilegri leiðir til að bæta afkomu ríkissjóðs til lengri tíma. Hækkun bankaskatts gengur líka þvert á önnur markmið ríkisstjórnarinnar um að fá erlenda fjárfesta til landsins sem og auka samkeppnishæfni Íslands. Þá hefur það áhrif á trúverðugleika okkar á erlendum mörkuðum.“