Gerum það sem virkar gegn ofbeldi

Elvar Fossdal skipar 10. sæti lista Vinstrihreyfingarinnar græns framboðs við bæjarstjórnarkosningarnar á Akureyri í maí

Tölfræðin segir okkur að fimmtungur kvenna hafi lent í ofbeldi í nánu sambandi. Á bak við þá tölu eru raunveruleg líf, fjölskyldur og börn. Ef við ætlum að takast á við þennan veruleika duga ekki falleg orð ein og sér.

Við þurfum markvissar aðgerðir, skýra ábyrgð og úrræði sem virka. Ofbeldi í nánum samböndum er ekki aðeins einkamál heimila. Það er samfélagslegt vandamál sem ríki og sveitarfélög verða að taka alvarlega. Aðkoma Akureyrarbæjar að þessum málaflokki getur aldrei talist nægileg á meðan fólk í sveitarfélaginu býr við ofbeldi eða ótta á eigin heimili. Bærinn þarf að tryggja fjölþætta þjónustu, öfluga forvarnarfræðslu og raunveruleg úrræði bæði fyrir þolendur og gerendur. Við þurfum, í fyrsta lagi, að efla fræðslu í grunnskólum. Samtök á borð við Aflið búa yfir mikilvægri þekkingu á þessu sviði og hafa þegar þróað námskeið sem hægt er að nýta. Þrátt fyrir að slík námskeið séu til staðar hafa þau ekki verið nýtt með markvissum hætti í grunnskólum Akureyrarbæjar. Það þarf að breytast.

Við vitum að börn verða fyrir ofbeldi, líka í nærumhverfi okkar. Sum átta sig seint á því að það sem þau upplifa er ekki eðlilegt. Önnur skortir orð til að lýsa því sem þau ganga í gegnum. Þess vegna skiptir gríðarlegu máli að fagfólk fái að ræða við börn um þessi mál á öruggan, vandaðan og skýran hátt. Ofbeldi má ekki vera feimnismál. Það þarf að draga það fram í dagsljósið til þess að hægt sé að stöðva það. Í öðru lagi þurfum við að veita þeim sem starfa með börnum fræðslu um ofbeldi. Kennarar, frístundastarfsfólk, íþróttaþjálfarar og aðrir sem vinna með börnum þurfa að þekkja merki þess að barn búi við ofbeldi eða óviðunandi aðstæður. Þau þurfa líka að vita hvernig á að bregðast við, hvert á að leita og hvernig hægt er að styðja barn án þess að setja það í meiri hættu. Í þriðja lagi þurfum við að koma á fót öflugri gerendameðferð á Akureyri. Hér á Akureyri höfum við þolendamiðuð úrræði sem skipta gríðarlega miklu máli og hafa skrifstofur sínar undir einu þaki í Aðalstræti 14. Heimilisfriður meðferðar- og þekkingarmiðstöð um ofbeldi í nánum samböndum, bauð þjónustu á Akureyri þar til fyrir um 10 árum síðan þegar starfandi sálfræðingur settist í helgan stein.

Nú hefur Heimilisfriður byggt upp þjónustu á Austurlandi og hyggst vinna að því að koma á fót almennilegri staðþjónustu hér fyrir norðan. Akureyrarbær á að taka því fagnandi. Akureyrarbær ætti að hefja samtal við Heimilisfrið og bjóða miðstöðinni aðstöðu í sveitarfélaginu. Það væri einföld, skýr og áhrifarík aðgerð. Rannsókn sem unnin var af Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands fyrir félagsmálaráðuneytið sýndi að hjá þeim sem ljúka meðferð hjá Heimilisfriði hverfur líkamlegt ofbeldi í sambandinu nær alveg og andlegt ofbeldi minnkar verulega hjá flestum. Þetta eru ekki bara góð áform. 

Þetta er þjónusta sem virkar Þegar við vitum hvað virkar eigum við að gera það. Akureyri á að vera sveitarfélag sem tekur ofbeldi alvarlega, verndar börn, styður þolendur og býður gerendum leið til ábyrgðar og breytinga. Það er ekki nóg að bregðast við þegar skaðinn er skeður. Við þurfum að fyrirbyggja, fræða og grípa inn í fyrr. Það er þannig sem við byggjum öruggara samfélag.

Elvar Fossdal skipar 10. sæti lista Vinstrihreyfingarinnar græns framboðs við bæjarstjórnarkosningarnar á Akureyri í maí.