Fálkastofninn á Norðausturlandi tekur við sér eftir mikla fækkun
Fullorðinn fálki, kvenfugl, í Þingeyjarsýslum í júní 2026. – Ljósm. Þorfinnur Sigurgeirsson
,,Fálkum á rannsóknasvæði Náttúrufræðistofnunar á Norðausturlandi fjölgaði um þriðjung milli áranna 2025 og 2026. Þetta er ánægjuleg þróun eftir mikla fækkun undanfarin ár, sem talin er tengjast fuglaflensu. Rjúpnastofninn á svæðinu hefur jafnframt aldrei mælst stærri frá því rannsóknir hófust árið 1981" en frá þessu segir á samfélagsmiðlum Náttúrufræðistofnunar.
Fálkarannsóknasvæðið er um 5.300 ferkílómetrar og þar eru þekkt 88 fálkaóðul. Öll óðulin voru heimsótt sumarið 2026 og reyndust 35 þeirra vera í ábúð, eða 40%. Árið 2025 var ábúðin sú minnsta frá upphafi fálkatalninga.
Aukningin milli ára var að stórum hluta borin uppi af ársgömlum fuglum. Af 29 óðalsfálkum sem voru aldursgreindir vorið 2026 voru sjö, eða 24%, ársgamlir. Mjög sjaldgæft er að svo ungir fálkar helgi sér óðul. Hátt hlutfall þeirra kann bæði að endurspegla betri lifun ungfugla en undanfarna vetur og þann mikla fjölda óðala sem hefur verið í eyði. Svipuð þróun hefur sést hjá förufálkum á Bretlandseyjum og meginlandi Evrópu þegar stofnar taka að rétta úr kútnum eftir fuglaflensufaraldra.
Hjá 12 fálkapörum komust ungar úr hreiðri. Viðkoman, metin sem meðalfjöldi unga á óðal í ábúð, var þó í slöku meðallagi þrátt fyrir gnægð rjúpna og góða tíð á varptíma. Hugsanlega skýrist það af því að stór hluti varpstofnsins var nýliðar sem ekki höfðu reynt varp áður.
Varpstofn rjúpu sá stærsti frá upphafi rannsókna
Rjúpnatalningar á Norðausturlandi sýndu að varpstofn rjúpu var sá stærsti frá upphafi rannsóknanna árið 1981. Vísitalan var 14,1 karri á ferkílómetra og líklega þarf að fara liðlega 70 ár aftur í tímann til að finna stærri rjúpnastofn á svæðinu. Viðkoma rjúpunnar var hins vegar í meðallagi miðað við fyrri ár.
Rjúpa var sem fyrr lang algengasta bráð fálkanna. Fæðuleifum var safnað úr sex hreiðrum og fundust þar leifar 512 fugla af 15 tegundum. Rjúpa var 84% bráðarinnar miðað við fjölda og 86% miðað við lífmassa.
Við vöktunina kom einnig í ljós að eggjum hafði verið rænt úr einu fálkahreiðri og vöktunarvél við hreiðrið tekin. Ummerki bentu til þess að hugsanlega hefði einnig verið átt við annað hreiður. Slíkt athæfi er með öllu ólíðandi, ekki síst í ljósi þess að fálkinn hefur verið friðaður um áratugaskeið og stofninn dregist verulega saman undanfarin ár.
Minnisblað um vöktun fálka 2026
Fálkaungar í hreiðri í Þingeyjarsýslum í júní 2026. – Ljósm. Þorfinnur Sigurgeirsson
Nýjast
-
Fálkastofninn á Norðausturlandi tekur við sér eftir mikla fækkun
,,Fálkum á rannsóknasvæði Náttúrufræðistofnunar á Norðausturlandi fjölgaði um þriðjung milli áranna 2025 og 2026. Þetta er ánægjuleg þróun eftir mikla fækkun undanfarin ár, sem talin er tengjast fuglaflensu. Rjúpnastofninn á svæðinu hefur jafnframt aldrei mælst stærri frá því rannsóknir hófust árið 1981" en frá þessu segir á samfélagsmiðlum Náttúrufræðistofnunar. -
Makrílvertíð í fullum gangi
Vilhelm Þorsteinsson EA 11, uppsjávarskip Samherja, kom til Neskaupstaðar í gær með um 700 tonn af makríl. Makrílvertíðin er vel á veg komin og hefur gengið ágætlega það sem af er. -
Sláturtíð hefst hjá Kjarnafæði Norðlenska í næstu viku
Sláturtíð hefst hjá Kjarnafæði Norðlenska í sláturhúsinu á Húsavík í næstu viku, miðvikudaginn 2. september Sigmundur Hreiðarsson framleiðslustjóri segir að áætlað sé að heldur færra fé verði slátrað nú á komandi hausti miðað við í fyrrahaust, eða um 87 þúsund fjár. Í fyrra var slátrað tæplega 88.300 fjár. Sláturtíð stendur út október, síðasti dagur verður þann þrítugasta. -
Um 100 viðburðir á Akureyrarvöku 2026
Á Akureyrarvöku um næstu helgi verður afmæli Akureyrarbæjar fagnað með litríkri menningardagskrá frá föstudegi fram á laugardagskvöld. Liðlega hundrað viðburðir af öllum stærðum og gerðum eru í boði. -
Fræðsla í upplýsingaöryggi fyrir eldri borgara
Föstudaginn 28. ágúst n.k. mun Sparisjóðurinn í samstarfi við Símenntun Háskólans á Akureyri (SMAHA) og Félag eldri borgara á Akureyri bjóða upp á fræðslu í upplýsingaöryggi fyrir eldri borgara í félagsmiðstöðinni Birtu, Bugðusíðu 1 á Akureyri og hefst hún klukkan 14:00. -
BRÚÐKAUPSVEISLAN Gluggasýning í tilefni Akureyrarvöku 2026
Í tilefni Akureyrarvöku bjóða listasysturnar Áslaug og Brynja Harðardætur Tveiten til gluggasýningar á vinnustofu Brynju í Hafnarstræti 88. -
Þrír nýir útsýnisstaðir í Holtahverfi
Á vef Akureyrarbæjar segir frá þvi að nú standi yfir gerð þriggja útsýnisstaða í Holtahverfi. Verið er að smíða palla þar sem verða bekkir til að til að tilla sér á og njóta þess sem fyrir augu ber ,,hvort heldur sem er út eða fram fjörðinn eða upp til fjalla" eins og segir í áðurnefndri frétt á akureyri.is. -
Hvernig leysum við flókin vandamál?
Sæunn, sérfræðingur hjá Rannsóknamiðstöð Háskólans á Akureyri, sótti nú í júlí námskeiðið Problem Solving & Decision Making, sem haldið var á vegum ShipCon í Palermo á Sikiley. Hún mætti á Morgunvakt Rásar 2 á dögunum þar sem hún ræddi við þáttastjórnendur um námskeiðið. Smelltu hér til að hlusta, viðtalið byrjar á mínútu 53.35. -
Við höfum engu að tapa – þess vegna segi ég já
Fram til þessa hefur undirritaður haldið sig til hlés í umræðunni um þjóðaratkvæðagreiðsluna sem fram fer næsta laugardag. Ekki vegna þess að ég hafi ekki skoðun á málinu, ekki vegna þess að ég hafi ekki gert upp hug minn heldur vegna þess að mér þykir þetta vera mál þjóðarinnar, fólksins í landinu sem á skilið að taka upplýsta og yfirvegaða ákvörðun án afskipta stjórnmálanna, peningaaflanna eða annarra sérhagsmunafla.
