Aðgengi er forsenda þess að tilheyra Við viljum byrja á því að óska ÖBÍ réttindasamtökum til hamingju með afmælið, 5. maí, og þakka fyrir ómetanlegt framlag þeirra til samfélagsins
Af því tilefni viljum við vekja máls á aðgengismálum á Akureyri og minna á að með auknu aðgengi og inngildingu skapast raunveruleg tækifæri til samfélagslegrar þátttöku og þátttöku á vinnumarkaði. Aðgengismál snúast um sjálfsagðan rétt til að tilheyra samfélaginu sem við lifum í. Undanfarnar vikur, mánuði og raunar ár höfum við í VG átt fjölmörg og mikilvæg samtöl um aðgengismál. Við höfum rætt við félagsfólk og stjórn Sjálfsbjargar, fulltrúa SHA um aðgengismál í Háskólanum á Akureyri og öðrum stofnunum, starfsfólk hjá NPA þjónustunni og marga fleiri sem þekkja þessi mál af eigin raun.
Þarf fólk að komast allt?
Þessi samtöl vekja óhjákvæmilega upp þá spurningu hvers vegna við þurfum enn, árið 2026, að ræða grunnatriði eins og aðgengi, þátttöku og möguleika fólks til að komast leiðar sinnar í eigin samfélagi. Einsemd og einmanaleiki eru vaxandi vandamál. Orðatiltækið „boð en ekki inngilding“ vísar til þeirrar stöðu þegar fólki er formlega boðið að taka þátt (t.d. í samfélagi, vinnustað eða hóp) en í raun og veru er engin virk vinna lögð í að tryggja að viðkomandi geti raunverulega notið sín, haft áhrif eða sannanlega tilheyrt. Slíkt á aldrei að líðast. Spurningin „þarf fólk að komast allt?“ heyrist því miður allt of oft. En þegar við speglum þessa spurningu í eigin lífi verður svarið fremur einfalt. Værum við sátt við að komast ekki þangað sem við viljum fara, komast ekki í heimsókn, ekki á viðburði, ekki í skóla barnsins okkar eða komast ekki til þess að nýta okkur lögbundna þjónustu? Auðvitað ekki.
Hindranir virðast kannski einfaldar í augum þeirra sem standa ekki frammi fyrir þeim
Þungar hurðir, þröskuldar, óaðgengileg salerni, skortur á lyftum, snjór eða hálka sem gera gangstéttar ófærar. Framtak Haraldar Þorleifssonar, Römpum upp Ísland, hefur skipt miklu máli og við á Akureyri höfum notið góðs af því. Framtakið sýnir hvað hægt er að gera þegar vilji, sýn og framkvæmd fara saman. En sveitarfélagið sjálft verður líka að fylgja því fordæmi eftir. Aðgengi má ekki byggja á tímabundnum aðgerðum, góðvild einstakra aðila eða sérstöku átaki. Það þarf að vera hluti af öllu skipulagi, þjónustu og allri uppbyggingu bæjarins. Við þurfum að aðlaga umhverfi að ólíkum þörfum og fjárfesta í velferðartækni sem stenst kröfur nútímasamfélags. Sömuleiðis þurfum við ávallt að hafa algilda hönnun í huga. Með því má koma í veg fyrir að umhverfi sé hannað án þess að tillit sé tekið til allra hópa.
Á Akureyri eru fjölmörg tækifæri til að gera betur
Eitt það mikilvægasta er að hafa raunverulegt samráð við notendur, til dæmis í gegnum samtökin Sjálfsbjörg, þegar kemur að uppbyggingu og skipulagi mannvirkja og almenningsrýma. Akureyri á að vera bær þar sem öll komast leiðar sinnar, öll geta tekið þátt og upplifað að þau séu velkomin hvert sem þau fara. Aðgengismál eru ekki sérlausnir fyrir afmarkaða hópa, heldur eðlilegur hluti af betra samfélagi. Með rödd fleiri hópa eflist samtalið og skilningur á mikilvægi aðgengis.
Ef öll eiga sæti við borðið fáum við fjölbreyttari sýn og sjáum betur heildarmyndina.
Þannig sköpum við betra samfélag fyrir okkur öll.