Að mæta fólki þar sem það er statt - hugleiðingar hjúkrunarfræðings

Höfundur Inga Dagný Eydal, hjúkrunarfræðingur og ráðgjafi hjá Heilsu- og sálfræðiþjónustunni

Á öllum sviðum íslenska heilbrigðiskerfisins starfa hjúkrunarfræðingar.

Hér áður fyrr var reyndar talað um hjúkrunarkonur, þær höfðu kappa á hárinu og notuðu eingöngu hvíta kjóla en það er löngu aflagt og fatatíska hjúkrunarfræðinga er jafn mismunandi og þau eru mörg. Í dag er hjúkrun ekki bara kvennafag, öll hafa hjúkrunarfræðingar að minnsta kosti fjögurra ára háskólanám að baki og hafa hlotið þjálfun og kennslu í fjölmörgum hliðum þess að vinna með fólki að bættri heilsu og líðan. Mörg hafa menntað sig sérstaklega með áherslu á ákveðin sérsvið innan hjúkrunar og endurmenntun er alltaf mikilvæg. Hjúkrunarfræðingar hafa þannig ýmiskonar bakgrunn, hvað varðar menntun, starfsaldur og starfsreynslu. Þau eru af öllum kynjum, af öllum þjóðernum og eiga að baki ýmiskonar lífsreynslu og upplifanir. Þau eiga það hins vegar sameiginlegt að starfið þeirra felst í því að ganga með fólki í gegnum upplifanir tilverunnar, styðja í gegnum áföll og erfiðleika, sársauka og sigra.

Í hjúkrun er lagt mikið upp úr fagmennsku sem felst í því að nýta rannsóknir til að veita bestu mögulegu meðferð og ráðgjöf. En fagmennskan felst líka í því að vera jafningi annarra, nota augu, eyru og hjarta til að sjá og skilja annað fólk. Vísindin mæta mennskunni í faginu hjúkrun.

Ég hef unnið við hjúkrun í meira en 30 ár og tel það vera mikið lán í lífinu að fá að sinna því starfi. Undanfarin ár hefur starfið mitt falist í ráðgjöf og stuðningi við þá sem vilja bæta heilsu sína og líðan, ekki hvað síst andlega líðan, og því starfi er gott að eiga heildræna sýn hjúkrunar á heilbrigði líkama og sálar.

En hvenær bókar maður tíma í ráðgjöf hjá hjúkrunarfræðingi á stofu eins og Heilsu og sálfræðiþjónustunni?

Hjúkrunarfræðingar læra að meta og bregðast við þörfum fólks á öllum aldri út frá heilbrigði, lífsgæðum og heilsufarsvanda. Það þarf ekki að hafa alvarleg einkenni til að bóka tíma hjá þeim fremur en öðrum fagstéttum stofunnar. Oft er um að ræða erfiðar tilfinningar hjá þeim sem leita til okkar, streituvanda, langvarandi veikindi t.d. í fjölskyldu eða líkamleg óþægindi s.s. verkjavanda. Oft kemur í ljós að fólk þarf fyrst og fremst stuðning og ráðgjöf til að stíga sjálft skrefin í átt að betri líðan og heilsu. Þau skref geta falist í því að horfast í augu við tilfinningar sínar, skilja hvaðan þær koma og hvernig þær tengjast líðan og hugsunum, hvernig hægt er að gangast við sjálfum sér og setja sér viðráðanleg markmið.

Gott meðferðarsamband er að sjálfsögðu lykilatriði hjá öllum okkar fagaðilum, hlustun, traust og virðing. Þannig verður til samvinna fagaðila og skjólstæðings sem skilar bestum árangri.

Á mínum vinnustað eins og svo fjölmörgum öðrum starfar heilbrigðisstarfsfólk með ýmis starfsheiti og það er mikill styrkur fyrir mig sem hjúkrunarfræðing að geta leitað í reynslu og menntun þess góða hóps.

Þverfagleg samvinna á stofnun eins og Heilsu og Sálfræðiþjónustunni er ekki eingöngu samvinna fagstétta heldur líka samvinna ólíkra einstaklinga sem nýta faglega og persónulega styrkleika til að mæta breiðum hópi skjólstæðinga og vinna með þeim að bættri heilsu og líðan.