Norðurhjálp og Matargjafir létta undir með fólki sem nær endum ekki saman

Húsgagnahafið á það til að flæða aðeins fyrir bakka sína, en yfirleitt finnast kaupendur fljótt og vel. myndir Aðsendar

„Það er víða mjög erfitt og því miður er langt í frá hægt að segja að bjart sé framundan, þvert á móti er fátt sem gefur tilefni til bjartsýni,“ segir Sigrún Steinarsdóttir hjá Matargjöfum á Akureyri og nágrenni. Sæunn Ísfeld Guðmundsdóttir hjá Norðurhjálp tekur í sama streng og segir sífellt fleiri neyðast til að leita sér aðstoðar þegar endar ná ekki saman.

Matargjafir og Norðurhjálp eru sjálfboðaliðasamtök sem veita aðstoða fólk sem ekki hefur nægt fé handa á milli, m.a. með því að gefa matvæli og inneignir á bónuskort. Sæunn segir að frá áramótum hafi félagið afgreitt um 3 milljónir króna með inneignum á bónuskortum eða um 300 kort á mánuði. Að auki gefi Norðurhjálp húsgögn, fatnað eða aðrar nauðsynjar auk þess sem yfirleitt séu einhver matvæli til á lager hjá félaginu sem hefur aðsetur á Óseyri.

Sigrún hefur rekið Matargjafir í 12 ár og segir að á tímabilinu hafi sá hópur sem til hennar hefur leitað stækkað á milli ára, æ fleiri þurfi að leita eftir aðstoð. „Við erum með bónuskort þegar við eigum pening fyrir þeim en við erum að reka okkur fyrir fé sem við fáum frá okkar stuðningsfólki. Margt af því hefur nú minna svigrúm til að gefa af sér en áður,“ segir hún. Um það bil 200 til 300 manns fá aðstoð í hverjum mánuði.

Sigrún Steinarsdóttir 

Margir að bugast á ástandinu

Sigrún og Sæunn segja að verðlag m.a. á matvælum og eldsneyti fari hækkandi og fólk fái minna fyrir peninginn en áður og hann endist því mun skemur. Kostnaður við húsnæði, leiga eða afborganir séu að sliga marga „Það eru margir að bugast á þessu ástandi. Ég heyri af fólki sem þarf að velja á milli að borga reikning eða kaupa mat til nesta börnin í skólann,“ segir Sigrún. Axelsbakarí gefur Matargjöfum brauð og segir hún að mikil eftirspurn sé eftir því til að nýta í nesti fyrir skólann. „Margir eiga ekki í önnur hús að venda en til sjálfboðaliðasamtaka eins og okkar.“

Leikskólagjöldin vega þungt

Sigrún nefnir að leikskólagjöld vegi þungt í heimilisbókhaldi þeirra efnaminni, en þeir sem ekki geta nýtt sér gjaldfrjálsan leikskóla með því að sækja börn sín kl. 14 á daginn þurfi að greiða vel yfir 50 þúsund krónur á mánuði í gjöld. Þá nefnir hún að hver skráningardagur sem svo er kallaður kosti fólk 4 þúsund krónur og sé fljótt að telja. „Það er margir sem ekki hafa bakland, afa og ömmur eða önnur skyldmenni til að sækja börnin og þurfa að hafa börnin lengur í leikskólanum. Það er stór biti fyrir marga en því miður eru margir sem eiga ekki kost á öðru en hafa börnin lengur og ég heyri að fólki þykir það mjög íþyngjandi. Því finnst aðrir dæma sig, eru með vonda upplifun af þessu og bara að bugast hreinlega.“

Sigrún segir að yfirleitt séu það mæður sem þurfi að minnka við sig vinnu til að nýta 8 til 14 opnun leikskóla. Margir hafi gagnrýnt þetta kerfi m.a. verkalýðsfélög, þar á meðal Eining-Iðja.

Eldra fólkið kemur í algjörri neyð

Sæunn hjá Norðurhjálp segir að sífelld aukning sé í beiðnum um aðstoð. Hópurinn sem leitar sér hjálpar sé fjölbreyttur, það er ungt fólk í vinnu og með börn, eldra fólk sækir talsvert eftir aðstoð og segir hún að það sé einna erfiðast fyrir þann hóp að biðja um hjálp. „Eldra fólkið kemur ekki nema af því að er í mikilli neyð og á enga aðra kosti í þröngri stöðu,“ segir hún.

Auk þess að afhenda fólki bónuskort með inneign eru yfirleitt eitthvað matarkyns í boði hjá Norðurhjálp, brauð frá Axelsbakaríi og nágrannarnir í Hnýfli gefa oft fiskmeti. Þá fái Norðurhjálp eitt og annað úr verslunum bæjarins. Þá hefur fólk gefið heimabakað brauð, sultur eða þá prjónavörur á markaðinn þar sem varningurinn er til sölu.

Sæunn Ísfeld Guðmundsdóttir 

Þykir vænt um velvildina

Nytjamarkaðurinn gengur vel og er mikil aðsókn fólks í öllum aldurshópum en Sæunn segir sérlega ánægjulegt hversu mikið af ungu fólki nýti sér markaðinn. Akureyringar og nærsveitungar eru gjafmildir og færa markaðnum allra handa vörur sem þar eru svo seldar en fólk víða af Norðurlandi er líka duglegt að koma við og kaupa. „Okkur þykir mjög vænt um þá miklu velvild sem við finnum frá samfélaginu, það gefur okkur byr undir báða vængi að halda okkar góða starfi áfram.“