Skora á stjórnvöld að bregðast við vandanum á Kristnesi

Undirskriftalisti sem heitir Björgum endurhæfingunni á Kristnesi er í gangi þar sem skorað er á stjórnvöld að tryggja án tafar nauðsynlegt fjármagn til viðhalds og uppbyggingar á Kristnesi.

„Við stefnum á að safna 5000 undirskriftum,“ segir María Pálsdóttir hælisstýra á Hælinu, setri um sögu berklanna en hún setti af stað undirskriftalista á dögunum vegna stöðunnar á Kristnesi. Þar er skorað á stjórnvöld að bjarga endurhæfingunni á Kristnesi með því að bregðast við án tafar og tryggja fjármagn til nauðsynlegs viðhalds og uppbyggingar á Kristnesi svo ekki þurfi að draga úr eða leggja niður starfsemina. Listinn er í gangi á island.is og hægt að rita undir áskorun til loka þessa mánaðar.

Staðan á Kristnesspítala er ótrygg og blikur á lofti varðandi framtíðina. Mygla greindist í aðalbyggingu spítalans í vetur sem hefur að sögn Maríu haft áhrif á heilsu starfsfólks og sjúklinga. Þetta leiddi til þess að einni hæð spítalans var lokað. Í vor kom í ljós að mygla væri einnig víða í íbúðarhúsnæði í eigu ríkisins á svæðinu, þar sem starfsfólki var ráðlagt að flytja út sem fyrst.

María Pálsdóttir hælisstýra

Margra ára vanræksla á viðhaldi

Mikil óvissa ríkir því um áframhaldandi starfsemi endurhæfingar- og öldrunarlækningadeildar á Kristnesi. Stjórnendur Sjúkrahússins á Akureyri, SAk og sveitarstjórn Eyjafjarðarsveitar hafa lýst yfir miklum áhyggjum af uppsöfnuðum viðhaldsvanda sem grafið hefur undan starfseminni. Sveitarstjórn Eyjafjarðarsveitar leggst alfarið gegn því að starfsemi á Kristnesi verði lögð niður. Sveitarstjórnin hefur ítrekað kallað eftir skýrum svörum frá ríkinu um framtíð spítalans og eignarhald á svæðinu, og vill að endurhæfing verði rekin þar áfram. Fram hefur komið að vandinn er ekki einungis mygla, heldur margra ára vanræksla á viðhaldi fasteigna, fráveitu og vatnsveitu.

María segir að árið 1993 hafi SAK fengið Kristnesþorpið í fangið án þess að með fylgdi nægt fjármagn m.a. til að sinna viðhaldi. Iðnaðarmönnum sem unnu á Kristnesi var sagt upp störfum og í kjölfarið fór að síga á ógæfuhliðina. Afleiðingarnar eru þær í dag að ekki er hægt að halda úti starfsemi í húsunum.

Býr sig undir uppsögn

Sýningin um sögu berklanna hefur verið uppi nú í átta sumur og þetta er níunda sumarið sem María rekur kaffihús á staðnum. „Mér hefur verið sagt að búa mig andlega undir að samningnum mínum við SAK verði sagt upp í haust og þá hef ég ár til að hafa mig á brott. Tíunda sumarið mitt hér yrði þá það síðasta og alger óvissa um hvað þá tekur við,“ segir María. „Það yrði mjög sárt að þurfa að taka sýninguna niður.“

María segir mest áríðandi að halda áfram úti endurhæfingardeild á staðnum. Hana megi fyrir alla muni ekki missa úr héraðinu til frambúðar. Til stendur að flytja dag- og

göngudeildarhluta þjónustunmar tímabundið í leiguhúsnæði á Óseyri en sex legurými fyrir endurhæfingasjúklinga verða tekin í notkun á skurðlækningadeild SAK.

Svo virðist segir hún að tekin hafi verðið ákvörðum um að að endurhæfingin komi ekki aftur á Kristnes heldur verði fundinn staður í nýbyggingu við SAK en framkvæmdir við hana eru að fara af stað. „Það verður mjög sorglegt ef skellt verður í lás á Kristnesi. Þar er komin þessi fína endurhæfingar sundlaug sem safnað var fyrir og þar er heilandi náttúran allt í kring sem ég efast um að sé tekin með í útreikningana í exelhagræðingarskjalið“.

Ráðum við verkefnið ef vilji er fyrir hendi

María bendir á að Ísland sé rík þjóð og þó svo að kostnaður við að gera upp húsakynni á Kristnesi verði umtalsverður sé þó enn hægt að hefjast handa. „Við hljótum að ráða við þetta verkefni ef vilji er fyrir hendi. Ég geri mér grein fyrir því að þetta er flókið verkefni, erfitt og kostnaðarsamt en við hljótum að finna á því lausn – hendum bara í landssöfnun ef ekki vill betur! Við skuldum sögunni, húsinu og þorpinu það,“ segir hún en á næsta ári 2027 verða liðin 100 ár frá því Kristnesspítali tók til starfa. Sjálf er hún farin að huga að stórri menningarhátíð af því tilefni og segir að mörg lög og ljóð og sögur tengjast staðnum eða berklunum.

„Þetta þorp er himnaríki á jörð og skandall ef við látum það drabbast enn meira niður,“ segir hún og skorar á almenning að leggjast á eitt og skrifa undir.