SAk Frá hefðbundnu eftirliti til fjarvöktunar

Á lungnamóttöku Sjúkrahússins á Akureyri stendur nú yfir metnaðarfullt tilraunaverkefni um fjarvöktun einstaklinga með langvinna lungnasjúkdóma sem hjúkrunarfræðingar sinna. Verkefnið hófst í febrúar og stendur yfir í eitt ár. Markmið þess er að nýta stafrænar heilbrigðislausnir til að efla þjónustu, auka öryggi sjúklinga og styðja við sjálfstæði þeirra í daglegu lífi.

Þróun heilbrigðisþjónustu kallar á nýjar leiðir til að mæta þörfum sífellt fjölmennari hóps fólks með langvinna sjúkdóma. Með fjarheilbrigðisþjónustu færist eftirlit og stuðningur nær einstaklingnum og skapast tækifæri til að bregðast fyrr við breytingum á heilsufari. Þannig má stuðla að markvissari meðferð, auknu öryggi og bættum lífsgæðum.

Í verkefninu er notast við CE-vottað fjarheilbrigðiskerfi, Dignio, sem gerir einstaklingum kleift að framkvæma reglulegar heilsufarsmælingar heima hjá sér, svara spurningalistum um líðan og einkenni, eiga samskipti við heilbrigðisstarfsfólk í gegnum örugg skilaboð og fá fræðslu um sjúkdóm sinn og meðferð. Einnig er hægt að notast við skjáheimsóknir þegar þörf þykir.

Þessi nálgun gerir hjúkrunarfræðingum kleift að fylgjast betur með og grípa inn í ef breytingar verða á heilsufari í samvinnu við lækna. Með því skapast meiri samfella í þjónustu og aukið öryggi fyrir einstaklinginn.

Virk þátttaka eykur árangur

Mikilvægur þáttur fjarvöktunar er að einstaklingurinn verður virkur þátttakandi í eigin meðferð. Reglulegar mælingar, skráning einkenna og samskipti við heilbrigðisstarfsfólk stuðla að auknu heilsulæsi og meiri ábyrgð á eigin heilsu.

Jafnframt veitir heilbrigðisstarfsfólk markvissa fræðslu, ráðgjöf og stuðning sem hjálpar einstaklingum að þekkja betur einkenni sín og bregðast fyrr við versnun. Þessi samvinna styrkir meðferðarsambandið og eykur öryggi beggja aðila.

Markmiðið er að grípa fyrr inn í

Rannsóknir hafa sýnt að fjarheilbrigðisþjónusta getur stuðlað að færri heimsóknum á bráðamóttökur og dregið úr þörf fyrir innlagnir. Með reglulegu eftirliti er hægt að greina versnandi einkenni fyrr og hefja viðeigandi meðferð áður en ástand verður alvarlegt.

Þetta hefur þegar komið fram í verkefninu þar sem skjót viðbrögð vegna breytinga á heilsufari leiddu til þess að hægt var að hefja rannsóknir og meðferð fyrr en ella. Einnig hefur fjarvöktun reynst mikilvægur stuðningur fyrir einstaklinga fyrstu vikurnar eftir útskrift af legudeild og getur þannig stuðlað að því að koma í veg fyrir endurinnlagnir.

Jákvæð reynsla þátttakenda

Það eru fimmtán einstaklingar þátttakendur í verkefninu, einstaklingar með langvinna lungnateppu (COPD), alvarlegan astma og lungnakrabbamein. Einnig erum við að nota fjarvöktunina fyrir einn einstakling í einu tímabundið eftir útskrift af lyflækningadeild. Fjarvöktunin gerir það kleift að hægt er að sinna líka einstaklingum fyrir utan Akureyri.

Fyrstu viðbrögð þátttakenda hafa verið afar jákvæð. Þeir lýsa aukinni öryggistilfinningu, betra aðgengi að heilbrigðisstarfsfólki og meiri yfirsýn yfir eigið heilsufar. Margir telja að regluleg samskipti og eftirfylgd hafi aukið sjálfstraust þeirra í að takast á við sjúkdóminn og stuðlað að því að leita fyrr aðstoðar þegar breytingar verða á líðan.

Heilbrigðisstarfsfólk upplifir einnig ávinning af verkefninu.

Hjúkrunarfræðingurinn Hafdís Hafþórsdóttir sem unnið hefur hvað lengst á lungnamóttökunni upplifir fjarvöktunina sem mikla jákvæða breytingu. Það hefur verið auðveldara að skipuleggja og forgangsraða sem leiðir til þess að hægt er að sinna því sem er meira brátt fyrst. Það er betri yfirsýn yfir líðan skjólstæðinga og hægt að bregðast fyrr við versnun, samskipti verða öruggari, persónulegri og auðveldari. Það er einnig upplifun okkar að einstaklingar fái meiri innsýn í eigið ástand og séu meira meðvitaðir um sína líðan og þannig geti verið auðveldara að bera ábyrgð á eigin heilsu. Þetta leiðir til betri lífsgæða fyrir einstaklingana.

Mikilvægt skref í þróun heilbrigðisþjónustu

Verkefnið er hluti af þeirri þróun sem á sér stað víða í heilbrigðisþjónustu, þar sem tæknilausnir eru nýttar til að færa þjónustu nær fólki án þess að draga úr gæðum hennar. Samhliða verkefninu verður árangur metinn með samanburði á innlögnum, heimsóknum á bráðamóttöku, notendaupplifun og reynslu starfsfólks.

Markmiðið er að skapa traustan grunn fyrir frekari innleiðingu fjarheilbrigðisþjónustu á Sjúkrahúsinu á Akureyri. Reynist verkefnið árangursríkt getur það orðið mikilvægt skref í átt að skilvirkari, öruggari og persónumiðaðri heilbrigðisþjónustu þar sem einstaklingurinn er virkur þátttakandi í eigin meðferð, segir Þórdís Rósa Sigurðardóttir, deildarstjóri á göngudeild lyflækninga og ábyrgðarmaður tilraunaverkefnisins.