Félagsheimili eldri borgara á Akureyri.

Akureyri

Sex mánuðum eftir sveitarstjórnakosningar.

Hvar eru efndirnar, bæjarfulltrúar?

Nú eru félagar í EBAK um 3250 og hefur fjölgað um yfir 1000 á síðust þremur árum. Áberandi er hversu mikið fjölgar í yngstu aldursflokkunum þ.e. fólki frá 60 – 65 ára. Yfir 70% íbúa bæjarins 60 ára og eldri eru félagar í EBAK. Augljóst er að eldra fólk lítur á EBAK sem mikilvægan þátt í því að gott sé að eldast í okkar fallega bæ.

Félag eldri borgara á Akureyri ætti ekki að þurfa að berjast árum saman fyrir sjálfsögðum hlut: Húsnæði sem rúmar starfsemi þess. Núverandi aðstaða tekur aðeins um hundrað manns, viðburðir eru fjölsóttir og félagið hefur fyrir löngu vaxið upp úr húsakynnunum. Enn bíða félagsmenn eftir viðunandi lausn.

Það vantar ekki áhugann. Það vantar ekki sjálfboðaliðana. Það vantar ekki hugmyndirnar eða fólkið sem vill mæta. Það vantar húsnæði og pólitíska ákvörðun um að leysa vandann.

Fyrir kosningar voru gefin loforð. Eftir kosningar var undirritaður málefnasamningur. Nú köllum við eftir efndum.

Björn Snæbjörnsson

Hverju var lofað?

Fyrir kosningarnar í vor gáfu allir þrír flokkar núverandi meirihluta fyrirheit um bætta félagsaðstöðu eldri borgara. Þess vegna á ekki að þurfa að sannfæra meirihlutann um þörfina. Flokkarnir viðurkenndu hana sjálfir og báðu um umboð kjósenda til að gera betur.

Framsókn sagði í málefnaskrá sinni: „Aðstaðan skiptir máli. Kraftmikið félagsstarf eldri borgara kallar á góða aðstöðu. Við viljum gera mun betur.“ Flokkurinn hét jafnframt stuðningi við öflugt starf EBAK og markvissum aðgerðum gegn félagslegri einangrun eldri borgara. Þetta fer ágætlega saman: Starfið þarf húsnæði við hæfi og stuðning til að sporna gegn einangrun og auka virkni eldri borgara. Nú þarf Framsókn að sýna hvað flokkurinn átti við með því að gera mun betur.

L-listinn var enn afdráttarlausari. Í stefnuskrá hans stendur: „Tryggjum Félagi eldri borgara góða aðstöðu.“ Þar er félagið sérstaklega nefnt og loforðið ótvírætt. Félagsmenn eiga því fullan rétt á að kalla eftir skýrum svörum frá fulltrúum L-listans: Hvaða aðstöðu ætlið þið að tryggja okkur og hvenær verður hún tilbúin?

Sjálfstæðisflokkurinn setti einnig félagsaðstöðu eldri borgara í forgang í kosningaáherslum sínum.

Það vantar því ekki yfirlýstan vilja hjá neinum þeirra flokka sem nú fara með meirihlutavaldið í bæjarstjórn.

Eftir kosningar sameinuðust flokkarnir síðan um skriflega skuldbindingu í málefnasamningi: „Tryggjum Félagi eldri borgara betri félagsaðstöðu.“ Loforð framboðanna varð þar með sameiginlegt verkefni meirihlutans. Ábyrgðin er hjá þeim öllum.

Karl Erlendsson

Hvað hefur gerst?

Þeir sem setja slíkt loforð í málefnasamning þurfa að geta sagt hvernig þeir hyggjast efna það. Hvaða húsnæði kemur til greina? Hvað mun lausnin kosta? Hvenær verður ákvörðun tekin? Hvenær fá félagsmenn lyklana?

Þetta eru eðlilegar spurningar frá fólki sem hefur beðið lengi. Svörin þurfa að vera skýrari en að málið sé til skoðunar.

Starfið hefur vaxið en aðstaðan setur því skorður

Á aðalfundi EBAK í mars var enn á ný kallað eftir stærri félagsaðstöðu og sett fram það markmið að félagið eignist eigið félagsheimili. Þörfin hefur því verið sett fram með formlegum hætti og ætti ekki að koma neinum bæjarfulltrúa á óvart.

Enginn gerir kröfu um aðstöðu sem rúmar alla félagsmenn í einu. Krafan er að húsnæðið rúmi þá starfsemi sem félagið stendur fyrir og gefi henni svigrúm til að vaxa og dafna. Þegar húsnæði fyrir um hundrað manns er orðið of lítið fyrir fjölsótta viðburði verður að bregðast við.

Það er óásættanlegt að árangur félagsstarfsins verði sjálfur að vandamáli vegna þess að aðstaðan fylgir ekki eftir. Sjálfboðaliðar eiga að geta lagt krafta sína í að skipuleggja gott starf. Þeir eiga ekki sífellt að þurfa að glíma við sömu þrengslin og sömu óvissuna.

Húsnæðisskorturinn hefur áhrif á fólk

Á bak við umræðuna um sali, fermetra og kostnað er fólk. Fólk sem vill hitta aðra, sækja fræðslu, skemmta sér og taka þátt. Fólk sem vill áfram leggja sitt af mörkum og tilheyra samfélagi.

Fyrir þann sem býr einn er félagsstarfið oft fastur punktur í tilverunni. Þar bíða kunnugleg andlit, samtal og samvera. Þess vegna verður ekki fjallað um húsnæði EBAK eins og það sé aukaatriði sem megi afgreiða síðar.

Bæjaryfirvöld tala gjarnan um virkni, heilsueflingu og góð efri ár. Þá verða þau líka að skapa aðstæður til þess að þessi markmið geti orðið að veruleika. Öflugt félagsstarf þarf rými. Það verður ekki byggt upp með fallegu orðalagi einu saman. Það er einnig margsannað mál að öflugt félagsstaf eldri borgara hefur mikið forvarnargildi og leiðir til beinns sparnaðar í bæjarkerfinu til lengri tíma litið. Enginn efast um gildi þess að draga úr einmanaleika fólks.

Eldri borgarar eru fullgildir bæjarbúar. Þarfir þeirra eiga að vega í fjárhagsáætlunum, framkvæmdum og forgangsröðun bæjarins.

Hvað varð um hugmyndirnar?

Í júní var greint frá því í fjölmiðlum, að skoðað hefði verið hvort breyta mætti gömlu versluninni að Byggðavegi 98 í félagsheimili EBAK. Fleiri möguleikar voru einnig til athugunar. Í fréttinni, sem byggði á fréttabréfi félagsins, kom fram að nýkjörnir bæjarfulltrúar hefðu tekið vel í kröfuna um eigið félagsheimili og sagt hana forgangsmál.

Þessu ber að fylgja eftir. Ef Byggðavegur hentar þarf að upplýsa um næstu skref. Ef húsnæðið hentar ekki þarf að segja það og leggja fram annan raunhæfan kost. Félagsmenn þurfa að vita hvort málið þokast áfram eða ekki.

Í þeim opinberu heimildum sem hér er byggt á liggur ekki fyrir staðfest niðurstaða um framtíðarhúsnæði, fjármögnun eða afhendingu. Það kallar á opinbera greinargerð frá bæjaryfirvöldum um stöðuna.

Forgangsmál þarf að hafa ábyrgðaraðila, fjármagn og tímaáætlun. Annars vita bæjarbúar ekki hvað felst í forganginum.

Nú þarf að ákveða og framkvæma

Krafa okkar er skýr. Akureyrarbær þarf, í samstarfi við EBAK, að leggja fram tímasetta áætlun um viðunandi félagsheimili. Þar þarf að koma fram hver húsnæðisþörfin er metin, hvaða lausn er valin, hvernig hún verður fjármögnuð og hvenær aðstaðan verður tilbúin til notkunar.

Tryggja þarf fjármagn í fjárhagsáætlun bæjarins og birta reglulega upplýsingar um framvinduna.

Félagsmenn EBAK hafa þegar lagt sitt af mörkum. Þeir hafa byggt upp öflugt starf, sýnt fram á þörfina og komið kröfum sínum á framfæri. Nú er komið að bæjarstjórninni.

Við köllum eftir efndum á skriflegu loforði meirihlutans. Leggið fram lausnina, ákveðið fjármagnið og gefið upp dagsetninguna. Eldri borgarar á Akureyri eiga ekki að þurfa að ganga til næstu kosninga með sama húsnæðisvandann og hlusta aftur á sömu loforðin.

Karl Erlendsson

Björn Snæbjörnsson

Höfundar eru eldri borgarar á Akureyri.