Að verja fé til endurhæfingar er fjárfesting,

Frá á samkomunni Björgum Kristnesi

,,Kannski eigum við það líka sameiginlegt að bera ákveðinn beyg í brjósti, jafnvel ótta yfir því hvert verður framhaldslíf þeirra bygginga sem hér standa allt í kringum okkur. Byggingar þessar tilheyra Kristnesspítala og síðustu áratugi hefur hér verið rekin öflug endurhæfingar- og öldrunarlækningadeild á vegum SAk, sú eina sinnar tegundar á landsbyggðinni. Því miður hafa þessar byggingar reynst það illa farnar af langvinnum rakaskemmdum og tilheyrandi myglu að ekki er talið heilsusamlegt að nýta þær lengur undir þessa þjónustu."

Þetta sagði Sólveig Pétursdóttir þjónustustjóri og yfirlæknir Endurhæfingar- og öldrunarlækningaþjónustu SAk í ávarpi sem hún flutti á samkomunni Björgum Kristnesi.

Ávarp hennar í heild má svo lesa hér fyrir neðan

Ágæta samkoma

Gaman að sjá ykkur svona mörg hérna í dag

Velkomin öll sem eitt

Ég heiti Sólveig Pétursdóttir og er sérfræðingur í heimilislækningum. Ég hóf störf hér á endurhæfingardeild SAk á Kristnesi í september 2018, fyrst til að prófa bara í eitt ár, en hér er ég enn, enda er gott að starfa á Kristnesi og nú er ég þjónustustjóri og yfirlæknir endurhæfingar- og öldrunarlækningaþjónustu SAk.

Hvers vegna erum við stödd hérna á Kristnesi í dag?

Einhver eru mætt til að flytja tónlist af því að þau svöruðu símtali frá óþekktu númeri sem reyndist vera Mæja Páls sem bauð þeim þetta ómótstæðilega tilboð að gefa vinnuna sína til að styðja við þennan mikilvæga málstað. Ég þakka ykkur kærlega fyrir að þiggja þetta góða boð. Án ykkar værum við ekki hér samankomin í dag. Einhverjir eru mættir eingöngu til að hlíða á ljúfa tóna, velkomin. Einhverjir eru kannski mættir af skyldurækni einni saman eða af því að þeir neyddust til þess af því að mamma þeirra er að tala hér og nú. Takk fyrir, ég kann að meta það.

Ég er hérna í dag fyrst og fremst sem einstaklingur sem brenn fyrir endurhæfingu. Ég hef í gegnum mitt starf hér séð það ítrekað hversu miklu máli þessi starfsemi skiptir fyrir skjólstæðingana okkar og hversu miklu máli það skiptir að í boði sé einmitt svona sérhæft endurhæfingarúrræði á landsbyggðinni.

Ég tel að allflest okkar sem hérna stöndum í dag og tökum þátt í þessum viðburði með einum eða öðrum hætti séum hér vegna þess að við berum fyrir brjósti hag þeirra sem þurfa á endurhæfingarþjónustu að halda og að við berum kyndil landsbyggðarinnar þar sérstaklega hátt á lofti. Við vitum aldrei hvort og þá hvenær röðin getur komið að okkur eða okkar nánustu að þurfa á þessari mikilvægu þjónustu að halda, þjónustu sem ég, Alþjóðaheilbrigiðismálastofnunin og margir fleiri flokkum sem grunnþjónustu og máttarstólpa í góðu heilbrigðiskerfi.

Sólveig Pétursdóttir

Ég veit líka að við sem hér stöndum eigum það sameiginlegt að þekkja öll þá sérstöðu sem þessi staður og þetta umhverfi hefur og hversu gagnlegt það er fyrir endurhæfingu og ég efast ekki um að við finnum öll þann kraft og styrk sem hér býr. Við þurfum í raun ekki annað til að sannfærast um það en að draga andann djúpt, fylla lungun alveg, leyfa brjóstkassanum að þenjast út, maganum að verða eins og við séum gengin a m k 7 mánuði á leið og leyfa okkur svo að dæsa á útönduninni til að finna fyrir þessum krafti innra með okkur sjálfum. Og enn betra ef við gefum okkur tíma til að gera það nokkrum sinnum í röð. Prófið þið endilega, en ég ætla að halda áfram með aðeins annað verkefni.

Kannski eigum við það líka sameiginlegt að bera ákveðinn beyg í brjósti, jafnvel ótta yfir því hvert verður framhaldslíf þeirra bygginga sem hér standa allt í kringum okkur. Byggingar þessar tilheyra Kristnesspítala og síðustu áratugi hefur hér verið rekin öflug endurhæfingar- og öldrunarlækningadeild á vegum SAk, sú eina sinnar tegundar á landsbyggðinni. Því miður hafa þessar byggingar reynst það illa farnar af langvinnum rakaskemmdum og tilheyrandi myglu að ekki er talið heilsusamlegt að nýta þær lengur undir þessa þjónustu.

Ég tel að við mörg, ef ekki hreinlega öll, deilum áhyggjum yfir því að ákvarðanir varðandi framhaldslíf þessara bygginga verði teknar við fjárhagslegt teikniborð pólitíkusa og ráðamanna í rýmum fjarri þeim stað er við stöndum á í dag. Þetta eru ákvarðanir um það hvort fjárfesta eigi í viðhaldi og nýbyggingum á þessum mæta stað til að tryggja hér húsnæði og aðbúnað svo hægt verði að sinna hér áframhaldandi endurhæfingarþjónustu um fyrirsjáanlega tíð. Þessar ákvarðanir verða teknar af fólki í ráðuneytum, ráðum eða nefndum, af fólki sem ég ætla ekki annað en að kunna sitt fag og hafa fullan vilja til að vinna verk sín vel og af metnaði, en mögulega af fólki sem þarf aðstoð google eða gervigreindar til að finna út úr því hvar á landakortinu Kristnes er og þekkir þar af leiðandi ekki hvaða þýðingu nafnið Kristnes hefur fyrir okkur sem hér stöndum og alla þá fjölmörgu sjúklinga og aðstandendur sem hér hafa notið skjóls og stuðnings á síðustu áratugum til að feta sig aftur út í lífið eftir áfall eða veikindi.

Ég gef mér að við deilum ákveðnum áhyggjum yfir því hvað þessar ákvarðanir um byggingar og kostnað geti þýtt fyrir framtíð sérhæfðrar endurhæfingar á landsbyggðinni.

Einmitt þess vegna tel ég að við séum hér í dag. Til að gera það sem við getum til að vekja máls á því með jákvæðum hætti hvers vegna það er mikilvægt að verja fé í viðgerðir og framkvæmdir í þágu endurhæfingar hér á Kristnesi. Við erum hér í dag til að láta í okkur heyra, til að benda á hversu mikilvægt það er að velja að verja fé til að verja þau verðmæti sem hér eru nú þegar til staðar. Framkvæmdir til að verja verðmæti sem eru svo ómetanleg fyrir endurhæfingarþjónustu, þar með talið sundlaug, náttúruna og umhverfið með öllum sínum krafti, en á sama tíma dásamlegri ró og kyrrð, umhverfi sem er svo nauðsynlegt til að hjálpa okkur að ná að draga andann aftur djúpt og tengja við okkur sjálf.

Við vitum hversu mikilvægt þetta er til að komast af í dagsins önn og í hraða nútíma samfélags. Við vitum öll að þetta er enn mikilvægara þegar á bátinn hefur gefið eða við strandað á skeri og við þurfum að læra að gera hlutina upp á nýtt. Og það erum við, sem og skjólstæðingahópinn okkar stóri sem notið hefur þessarar þjónustu og aðstandendur þeirra, sem vitum best hvers virði það er að fá tækifæri til að njóta þessarar þjónustu sem næst heimabyggð.

Við erum hér til að gera það sem við getum til að kostnaðartölur varðandi viðgerðir verði ekki allsráðandi þegar kemur að þeirri ákvarðanatöku sem fram undan er varðandi byggingarnar hér á Kristnesi.

Ég hef í mínu starfi síðustu vikur og mánuði setið fundi, lesið skýrslur og fengið svör við því hvert núverandi ástand bygginganna er. Ég hef setið fundi þar sem farið er yfir hvað talið er að þurfi að gera til að laga og bæta, svo hér verði aftur ákjósanlegt að reka heilbrigðisþjónustu í þessum húsum. Ég hef séð grófa fjárhagsáætlun um hvað slíkar framkvæmdir muni mögulega kosta. Áherslan hefur verið á gögn og tölur og kostnað samhliða nauðsynlegum viðgerðum og endurgerð, allt eins og lög gera ráð fyrir í hvaða rekstri sem er. Þetta er allt mikilvægt og að mínu mati nauðsynlegur grunnur að því sem ég tel að sé eðlilegast að komi næst, þ.e.a.s. framkvæmdum.

Framkvæmdum sem miða að því að verja þau verðmæti sem hér eru nú þegar til staðar í sundlaug, umhverfi og náttúru í mátulega þægilegri fjarlægð frá bæjarnið Akureyrar og annríkisins á bráðadeildum SAk. Framkvæmdum til að færa endurhæfingarþjónustu á landsbyggðinni inn í nútímann og skapa aðstæður til að efla og styrkja þjónustuna og skapa það rými sem þarf til að sinna þeirri auknu endurhæfingarþörf sem þegar er til staðar í samfélaginu og viðbúið er að muni fara vaxandi á komandi árum.

Ég kalla eftir því að fá tækifæri til að sitja fundi þar sem umræða snýst um mikilvægi þess að fjárfesta og verja þessi verðmæti hér til að tryggja áfram sem besta endurhæfingarþjónustu á landsbyggðinni. Að sitja fundi þar sem áherslan er á að leita leiða til að efla þjónustuna með langtíma markmið endurhæfingarþjónustunnar og hagsmuni ekki bara nærsamfélagsins heldur íslenska samfélagsins alls í huga. Ég sakna þess að fá tækifæri til að rökræða um hvernig það að verja fé, jafnvel stórfé, til viðgerða og uppbyggingar á Kristnesi sé fjárfesting til framtíðar.

Ég vil hér nýta tækifærið og þakka mínu kæra samstarfsfólki fyrir ómetanlegt starf, fagmennsku og þolinmæði sem sannarlega hefur reynt á á síðustu vikum. Þið hafið staðið ykkur svo óheyrilega vel og ég veit að þetta hefur ekki verið auðvelt en ykkur hefur tekist að halda áherslunni á að tryggja skjólstæðingum okkar og aðstandendum bestu mögulegu endurhæfingarþjónustu sem völ er á við þessar aðstæður og ég fyllist stolti í hjarta mínu yfir að fá að tilheyra þessum góða hópi.

Ég vil einnig þakka öllu samstarfsfólki okkar á öðrum deildum SAk fyrir ómetanlega góðar móttökur, gott viðmót, aðstoð og stuðning á síðustu vikum og þann velvilja sem við, starfsfólk endurhæfingar- og öldrunarlækningaþjónustu SAk höfum fundið fyrir. Þetta er ómetanlegt.

Ég vil þakka framkvæmdarstjórn SAk sem hefur sýnt í orði og með verkum vilja til að standa vörð um endurhæfingarþjónustu SAk og standa með okkur í þessu ferli öllu saman. Nú ríður á að stilla saman strengi og stefna að sameiginlegu markmiði og sannarlega standa vörð um endurhæfingarþjónustu á Norður og Austurlandi.

Ágæta samkoma – Ég er þess líka fullviss um að við eigum það sameiginlegt að bera von í brjósti, von um að til lengri tíma litið takist að nýta þessi tímamót til góðs. Von um að innan fárra ára verði búið að endurreisa og laga hér allar byggingar og hér verði komin af stað full endurhæfingarstarfsemi sem verður okkur öllum til sóma og við getum litið aftur til þessa dags hér sem upphafsins að nýju vaxtarskeiði endurhæfingarþjónustu á Norður- og Austurlandi

Ég vona að við getum átt hérna góða stund saman, notið umhverfisins, náttúrunnar, tónlistarinnar og samverunnar. Að við getum dregið nokkur djúp andartök saman, heyrt hjörtun slá í takt og fundið kraftinn í okkur sjálfum eflast, hér á þessum mæta stað. Kraftinn til góðra verka og næstu skrefa í því að endurhæfa og efla endurhæfingarþjónustuna á Norður- og Austurlandi.

Að lokum vil ég ítreka og undirstrika sérstaklega til allra sem sjá og heyra að það að verja fé til endurhæfingar er ekki útlagður kostnaður sem þarf að halda í lágmarki.

Það að verja fé til endurhæfingar er fjárfesting,

það er fjárfesting í fólki,

það er fjárfesting í samfélagi

og það er fjárfesting með ávöxtun sem við sem þjóð höfum ekki efni á að neita okkur um.

Endurhæfing borgar sig alltaf.