Möl og sandur 80 ára og starfsemin flutt að Sjafnarnesi

Steypuframleiðsla fyrirtækisins hefur verið flutt frá Súluvegi í Sjafnarnes
Steypuframleiðsla fyrirtækisins hefur verið flutt frá Súluvegi í Sjafnarnes

„Við erum afskaplega þakklát fyrir þennan dag. Það komu fjölmargir og veðrið lék við okkur,“ segir Hjörtur Narfason framkvæmdastjóri Malar og sands. Fyrirtækið átti 80 ára afmæli fyrr á árinu og fagnaði þeim áfanga síðasta laugardag 12 september. Steypuframleiðsla fyrirtækisins hefur verið flutt frá Súluvegi og að Sjafnarnesi á liðnu sumri, þannig að tilefni til að bjóða fólki að skoða var ærið. „Þetta tókst mjög vel og allir voru ánægðir. Við hengdum upp gamlar myndir og þær vöktu mikla lukku.“

Helmingi afkastameiri steypustöð

Möl og sandur festi kaup á nýrri steypustöð í tilefni af flutningum og segir Hjörtur að nýja stöðin sé ríflega helmingi afkastameiri en sú sem fyrir var. „Nýja stöðinn hrærir 2,75 m3 í einu en gamla stöðin hrærði 1,15 m3 þannig að það er meira en helmings munur á afkastagetunni,“ segir hann. Stöðin sjálf er frá Þýskalandi en fyrirtækið festi einnig kaup á endurvinnslubúnaði frá Bretlandi, en sá búnaður tekur m.a. á móti útskoli þegar verið er að þvo hrærivél og steypubíla. Allur búnaður er samkvæmt nýjustu Evrópustöðlum sem gerðar eru til steypustöðva. Fylliefnið, möl og sandur er fengið úr Eyjafirði og sement til framleiðslunnar kemur frá Noregi.

„Við endurnýtum sementsvatn úr endurvinnslustöðinni daginn eftir í okkar framleiðslu og eins sand og perlu sem búnaðurinn þvær og skilar af sér,“ segir Hjörtur og bætir við að búnaðurinn hafi reynst vel. Við steypuframleiðslu starfa að meðaltali 8 til 9 manns. Þá framleiðir félagið lofteningar fyrir verktaka en sú starfsemi er enn til húsa við Súluveg.

Byggja upp á lóðinni til framtíðar

Hjörtur segir að vel fari um starfsemina á nýjum stað. „Hér er hátt til lofts og vítt til veggja,“ segir hann. Alls hefur Möl og sandur til umráða lóð upp á 20 þúsund fermetra og nýtir enn sem komið er um helming hennar. Hann segir að næsta verkefni verði að byggja bílaverkstæði og þvottastöð á svæðinu. Þá verði byggt hús undir söludeild og skrifstofur og loks verði starfsemi við einingaframleiðslu flutt á svæðið síðar. „Það verður mikil uppbygging hjá okkur á næstu árum, en við tökum þetta fyrir í nokkrum áföngum.“

Verktakar hæga á sér en hið opinbera með stór verk í farvatni

Hjörtur segir að vel hafi gengið undanfarin ár og mikið verið byggt á liðnum árum. Í kortunum sjáist þó að farið sé að draga saman þegar kemur að byggingum íbúða. „Okkur sýnist sem verktakar séu að hægja á sér og kannski ekki undarlegt miðað við stöðuna í þjóðfélaginu. Það er meira en að segja það fyrir ungt fólk að komast inn á húsnæðismarkaðinn eins og ástandið er,“ segir hann. Uppbygging í fyrsta áfanga í Móahverfi er að ljúka og lóðir í öðrum áfanga væntanlega boðnar út innan tíðar. Hjörtur á ekki von á miklum slag um þær lóðir miðað stöðuna.

En á móti komi að fram undan séu talsverðar framkvæmdir á vegum hins opinbera. Þar má nefna byggingu stúdentagarða við Norðurslóð þar sem jarðvinna er þegar hafinn. Gera má svo ráð fyrir að eftir áramót verið boðin út tvö stór verkefni, annað við nýja legudeild við Sjúkrahúsið á Akureyri og bygging nýs hjúkrunarheimilis við Þursaholt. „Þetta er kærkomið inn á svæðið, það eru mörg ár síðan hið opinbera hefur byggt á Akureyri.“

Styrkja Hæng sem styrkir geðrækt

Möl og Sandur hefur um árabil verið í góðu samstarfi við Lionsklúbbinn Hæng, sem felst í því að fyrirtækið styrkir klúbbinn með kaupum á plöntum sem klúbbfélagar gróðarsetja inn á Glerárdal, þar sem sorphaugar voru áður. Þar er nú risin vísir að góðum skógi, en um 30 þúsund plöntur hafa þegar verið gróðusettar á svæðinu. Ásýnd þar er nú önnur og fallegri en var. Lionsklúbburinn Hægur styrkir m.a. verkefni á sviði geðhjálpar og segir Hjörtur að þetta verkefni sé gott dæmi um það þegar allir vinni. „Við styrkjum Hæng og klúbburinn styður við geðræktarverkefni, þannig styðjum við við bakið á samfélaginu.“

Punktar úr sögunni

Möl og sandur var stofnað á Akureyri í maí 1946 til að starfrækja sandnám og versla með sand og möl. Hlutafé var 50.000 kr.

Félagið fékk úthlutað lóð við Súluveg og reisti mölunar- og flokkunaraðstöðu árið 1956. Eigendur á þessum tíma voru Hólmsteinn Egilsson, Kaupfélag Eyfirðinga, Akureyrarbær og fleiri.

Félagið keypti og tók í notkun steypustöð sem áður hafði verið notuð við byggingu Álversins í Straumsvík. Það var á árunum 1971 til 1972.

Umfangsmesta tímabil í sögu fyrirtækisins var á árunum 1977 til 1979. Umsvifin náðu yfir efnisvinnslu, gatnagerð, grunna og framleiðslu á einingum, hellum og klóak rörum, auk öflugs verkstæðis- og starfsmannahalds. Allt að 70 manns störfuðu hjá fyrirtækinu. Nýr skrifstofuhluti var tekinn í notkun á Súluvegi árið 1983 en á þeim tíma átti Olís hlut í félaginu.

Eigendabreytingar urðu hjá fyrirtækinu árið 2003 þegar BM Vallá keypti félagið eftir samningaviðræður eigandans og Hólmsteins Hólmsteinssonar í flugi milli Akureyrar og Reykjavíkur.

BM Vallá varð gjaldþrota árið 2010. Hjörtur Narfason, ásamt Garðari Má Sverrissyni og Hjalta Jónssyni, stofnaði HGH verk ehf. til að sjá um steypuframleiðslu fyrir Héðinsfjarðargöng. Félagið keypti í kjölfarið eignir þrotabúsins á Akureyri.

Nýjast