Ein nótt segir ekki alltaf alla söguna um kæfisvefn barna

Niðurstöður nýrrar rannsóknar, sem unnin var með þátttöku starfsfólks SAk, benda til þess að kæfisvefn hjá börnum geti mælst talsvert mismunandi frá einni nóttu til annarrar

Niðurstöður nýrrar rannsóknar, sem unnin var með þátttöku starfsfólks Sjúkrahússins á Akureyri (SAk), benda til þess að kæfisvefn hjá börnum geti mælst talsvert mismunandi frá einni nóttu til annarrar. Niðurstöðurnar vekja athygli á því að mæling yfir eina nótt gefur ekki alltaf nægilega góða mynd af alvarleika kæfisvefns hjá einstaka barni.

Rannsóknin, sem jafnframt var hluti af meistaraverkefni Ingibjargar Ingólfsdóttur, var birt 19. ágúst sl. í vísindatímaritinu Frontiers in Sleep. Höfundar greinarinnar eru Hannes Petersen, læknir á SAk, Sólveig Magnúsdóttir, læknir MyCardio Denver, Ingibjörg Ingólfsdóttir, hjúkrunarfræðingur á SAk, Laufey Hrólfsdóttir, deildarstjóri mennta- og vísindadeildar SAk, Gróa Björk Jóhannesdóttir, forstöðulæknir barnadeildar SAk, Hugi Hilmisson, tölfræðingur MyCardio Denver, Magnús Birkisson læknir og Erla Hallgrímsdóttir læknir.

Svefn 200 barna mældur þrjár nætur í röð

Í rannsókninni voru skoðaðar svefnmælingar 200 barna á aldrinum 4–9 ára sem höfðu lokið mælingum þrjár nætur í röð. Markmiðið var að kanna hvort kæfisvefnstuðull, sem segir til um fjölda öndunartruflana í svefni, væri breytilegur milli nátta og hvort slíkur breytileiki gæti haft áhrif á mat á alvarleika kæfisvefns.

Niðurstöðurnar sýndu töluverðan breytileika hjá einstaka börnum. Um helmingur barnanna færðist á milli alvarleikaflokka kæfisvefns þegar niðurstöður tveggja samliggjandi nátta voru bornar saman. Þegar horft var til þeirra barna sem reyndust vera með miðlungs alvarlegan eða alvarlegan kæfisvefn þá lá greiningin fyrir hjá 57% þeirra eftir fyrstu nóttina, 86% eftir aðra nóttina og hjá 14% barnanna þurfti mælingar í 3 nætur til að staðfesta greiningu miðlungs alvarlegs eða alvarlegs kæfisvefns.

Niðurstöðurnar benda því til þess að mælingar yfir fleiri en eina nótt geti í ákveðnum tilvikum aukið nákvæmni við greiningu á kæfisvefni hjá börnum.

„Rannsóknin sýnir vel að kæfisvefnstuðull hjá einstaka barni getur breyst verulega milli nátta og það getur haft áhrif á mat á alvarleika kæfisvefns. Niðurstöðurnar gefa því tilefni til að skoða betur hvaða hlutverki mælingar yfir fleiri nætur geta gegnt við greiningu barna,“ segir Hannes.

Vísindastarf sem byggir á samstarfi

Rannsóknin er jafnframt dæmi um hvernig rannsóknarverkefni og gögn sem safnað er í tengslum við vísindastarf á SAk geta skapað grundvöll fyrir frekari rannsóknir. Gögnunum hafði þegar verið safnað í rannsókn á kæfisvefni barna og í þessari rannsókn var sjónum sérstaklega beint að breytileika kæfisvefnstuðuls milli nátta. Breytileiki af þessu tagi er vel þekktur hjá fullorðnum eins og áður hefur komið fram en hefur verið minna rannsakaður hjá börnum, sem nú hefur verið bætt úr.

Rannsóknarvinnan var hluti af meistaraverkefni Ingibjargar Ingólfsdóttur og voru leiðbeinendur hennar Laufey Hrólfsdóttir og Gróa Björk Jóhannesdóttir.

„Það er sérstaklega ánægjulegt að sjá hvernig rannsóknarvinna sem tengdist meistaraverkefninu nýtist áfram og leiðir til nýrrar þekkingar. Verkefnið sýnir líka vel þann ávinning sem getur orðið af samstarfi klínískrar starfsemi, rannsókna og háskólastarfs,“ segir Ingibjörg Ingólfsdóttir, hjúkrunarfræðingur á barnadeild SAk.

Rannsóknin var unnin í samstarfi vísindafólks frá SAk og öðrum stofnunum hér á landi og erlendis. Hún hlaut meðal annars styrk úr Vísindasjóði Sjúkrahússins á Akureyri, Vísindasjóði læknaráðs SAk og Vísindasjóði Háskólans á Akureyri.

Rannsóknin ber heitið Exploring nightly variability in sleep apnea and changes in severity classification with multi night sleep testing in a population based cohort of young children og má nálgast hér: Frontiers | Exploring nightly variability in sleep apnea and changes in severity classification with multi night sleep testing in a population based cohort of young children 

Þetta kom fyrst fram á samfélagsmiðlum SAk.